"Gecə düşəndən iki saat sonra suiqəsdçilər ehtiyatla Nadir Şahın yatdığı çadıra yaxınlaşdılar. Onlar Nadirin adı gələndə elə qorxurdular ki, əksəriyyəti çadıra girməkdən çəkindi, yalnız Məhəmməd xan Qacar, Salih xan və daha bir qətiyyətli adam girişi qoruyan gözətçini boğub içəri girməyə cəsarət etdilər. Bu səs Nadirin yanında yatdığı xanımı Çukini də oyatdı və o oyanan kimi dərhal Şahı da oyatdı. Nadir Şah yataqdan hiddət dolu təəccüblə sıçrayıb qalxdı, üstünə hücum edən Salih xana təhqirlər yağdırmağa başladı; Nadir qılıncını siyirib qatilin üzərinə atıldı, amma çadırın kəndirlərindən birinə ilişib yıxıldı; şah ayağa qalxanacan Salih xan qılıncla Şaha hücum edib onun qolunu kəsdi. Bu zərbədən sonra Salih xanı dəhşət bürüdü, o, yerə mıxlanmış kimi dayandı; amma Məhəmməd xan Qacar soyuqqanlığını saxlayıb hücumu sona çatdırdı, sərt zərbə ilə Nadirin başını kəsdi".
Britaniyalı yazıçı, Yaxın Şərq üzrə tədqiqatçı Laurens Lokkartın "Nadir Şah" kitabından parça.
Nadir Şah Əfşar Azərbaycan xalqının yetişdirdiyi ən böyük sərkərdələrdən biri olmuşdur. O, dünya tarixçiləri tərəfindən Çingizxan, Əmir Teymur, Makedoniyalı İsgəndər, Hannibal kimi fatehlərlə müqayisə olunur, "Asiyanın sonuncu fatehi" adlandırılır. Məhz Nadirin öldürülməsindən sonra (1747) onun imperiyası bir müddət sonra xanlıqlara parçalanmış, Azərbaycan ruslar tərəfindən işğal edilmiş, azərbaycanlıların tarixində 250 illik uzun və faciəvi bir dövr (Çar Rusiyası işğalı, Azərbaycanın parçalanması, 1905-07-ci il soyqırımı, Mart soyqırımı, 1920-ci il bolşevik işğalı, İrəvanın və Zəngəzurun itirilməsi, 37-ci il Stalin repressiyaları, 20 yanvar faciəsi, Qarabağın işğalı, Xocalı soyqırımı və s) başlamışdı.
Kitabdankənar qeyd:
Digər mənbələrə əsasən sui-qəsd edənlərin içində ümumiyyətlə Məhəmməd xan Qacar olmayıb.Sui qəsdçiləri Nadir şahın qardaşı oğlu Əliqulu xan təşkilatlandırıb və əmisinin qətlini də o sifariş verib.Əks-təqdirdə Nadir şah üsyan etmiş qardaşı oğlun səhəri gün edam etdirəcəkdi.Nadir şaha zərbəni şəxsi mühafizəsinin başçısı Saleh xan Əfşar vurur,amma son zərbəni vuran və başını kəsən Saleh xanın xidmətçisi Musa bəy olur.
Tanrı ruhunu şad etsin!
Azərbaycanlıların səhifəsi
TEREF