Nasistlər tərəfindən əsir götürülən bu adam, onun şəklini çəkərkən soyuq gülümsəyən əsirlərin arasında dayanır. O, İkinci Dünya Müharibəsinin başqa bir qurbanı kimi görünür - bəlkə də unudulmuş əsgər və ya təqib olunan mülki şəxs. Amma o, heç biri deyildi.
Bu adam İosif Stalinin böyük oğlu Yakov Cuqaşvilidir. Mənşəyinə baxmayaraq, o, tarixdə demək olar ki, bir xəyal kimi qalıb - taleyini atasının gücü ilə deyil, soyuq və amansız tərk edilməsi ilə müəyyən edən bir insan.
Yakovun atası ilə münasibətləri isti deyildi. Sovet İttifaqının dəmir yumruqlu lideri Stalin oğluna xor baxırdı. Yakov həssas və sakit bir insan idi - Stalinin zəiflik hesab etdiyi xüsusiyyətlər.
Aralarındakı gərginlik Yakovun gəncliyində qırılma nöqtəsinə çatdı. Atasının daimi tənqidi və qəddar təbiəti ilə əzab çəkən o, bir dəfə intihar etməyə cəhd etdi. Başından tapança ilə özünü vurdu. Yarası ciddi olsa da, sağ qaldı. Uğursuz intihar cəhdi xəbəri Stalinə çatanda o, heç bir rəğbət göstərmədi.
O, sadəcə gülümsəyərək dedi:
"O, hətta düzgün atəş aça bilmir."
İkinci Dünya Müharibəsi başlayanda Yakov atasının adı altında gizlənmədi. O, Qırmızı Orduda artilleriya leytenantı kimi xidmət etmiş və cəbhə xəttində döyüşmüşdür.
1941-ci ildə Almaniyanın Sovet İttifaqına hücumu zamanı Yakov Vermaxt əsgərləri tərəfindən əsir götürülmüşdür.
Nasistlər üçün bu, böyük bir təbliğat çevrilişi idi. Onlar başa düşdülər ki, onlar mühüm bir kozır əldə edirlər.
Almaniyanın Stalinqrad döyüşündə fəlakətli məğlubiyyətindən sonra nasistlər bir sövdələşmə təklif etdilər: onlar Yakovu alman feldmarşalı Fridrix Paulus müqabilində azad edəcəkdilər.
Lakin Stalin bundan imtina etdi.
Onun cavabı vəhşiliyi ilə məşhurlaşdı:
"Mən feldmarşalı leytenantla dəyişməyəcəyəm. Mənim oğlum yoxdur."
Stalinin fikrincə, əsir götürülən hər hansı bir sovet əsgəri xain hesab olunurdu. Bu amansız məntiqə görə, əsgər düşmənə təslim olmaqdansa, döyüşdə ölməli və ya intihar etməlidir.
Yakovun ömrünün sonu faciə ilə örtülmüşdür. O, Zaksenhauzen həbs düşərgəsində saxlanılırdı.
Düşərgədə həyat sərt idi - psixoloji təzyiq, soyuqluq, təcrid və daimi qorxu.
14 aprel 1943-cü ildə bir Alman hesabatında Yakovun özünü düşərgənin yüksək gərginlikli hasarına ataraq öldüyü bildirilirdi.
Deyilənə görə, onun ölüm xəbəri Kremlə çatanda Stalin demişdi:
"Nəhayət, o, kişi kimi davrandı."
Yakov Cuqaşvili bütün həyatını atasının razılığını axtarmağa sərf edib. Lakin Stalinin gözündə onun yeganə dəyəri ölümündə idi.
Bu hekayə bizə xatırladır: ideologiya insanlıqdan üstün tutulduqda, hətta ailə və insan həyatı belə hakimiyyətin soyuq hesablamalarının sadəcə bir hissəsinə çevrilə bilər.
4K Layihəsi
TEREF