İnvestorların risk iştahının artması avqust ayında ABŞ fond bazarında daha spekulyativ və yüksək artım potensialına malik aktivlərin sürətlə bahalaşmasına səbəb olub.

Avqustun ilk doqquz ticarət günü ərzində Keti Vudun idarə etdiyi “ARK Innovation ETF” (ARKK) 16% dəyər qazanıb. İlkin kütləvi təkliflər (IPO), yarımkeçirici və proqram təminatı sektorlarını izləyən fondlarda da artım 9%-i ötüb.

Bahalaşmanın miqyası şirkətlərin bazar kapitallaşmasında da aydın görünür. “Nvidia”nın bazar dəyəri avqust ayında təxminən 600 milyard dollar artıb. “SpaceX”in bazar kapitallaşmasına təxminən 440 milyard dollar əlavə olunub.

“Microsoft”un bazar dəyərində təxminən 240 milyard dollarlıq artım qeydə alınıb. “Micron”, “Broadcom” və “Palantir” şirkətlərinin hər birinin bazar kapitallaşması isə 130 milyard dollardan çox yüksəlib.

Riskli aktivlər bazarı qabaqlayır

“Yahoo Finance”ın “AlphaSpace” məlumatları əsasında apardığı təhlilə istinadən xəbər verir ki, hazırkı yüksəlişin əsas xüsusiyyəti müxtəlif risk kateqoriyalarının eyni vaxtda müsbət dinamika nümayiş etdirməsidir.

“ARK Innovation ETF”, “Renaissance IPO ETF”, “iShares Semiconductor ETF” və “iShares Expanded Tech-Software Sector ETF” fondlarından bərabər çəkidə formalaşdırılan səbət avqustun ilk doqquz ticarət günündə “SPDR S&P 500 ETF”i təxminən 8 faiz bəndi qabaqlayıb.

Bu, 2015-ci ildən bəri sözügedən fond səbətinin ayın ilk günlərində “S&P 500” üzərində əldə etdiyi ən böyük üstünlükdür.

IPO bazarında canlanma

İlkin kütləvi təkliflər bazarındakı yüksəliş də diqqət çəkir. Son illərdə birjaya çıxmaq sürətlə böyüyən şirkətlər üçün inkişafın başlanğıc mərhələsi olmaqdan daha çox, artıq yetkinləşmiş özəl şirkətlərin investorlarına sərmayədən çıxış imkanı yaradan vasitəyə çevrilmişdi.

Avqustdakı göstəricilər isə IPO bazarına marağın yenidən gücləndiyini göstərir.

Eyni zamanda proqram təminatı, yarımkeçiricilər, innovativ texnologiya şirkətləri və “Möhtəşəm yeddilik” adlandırılan ABŞ texnologiya nəhənglərinin səhmləri bahalaşır. Çin texnologiya şirkətlərində isə əks dinamika müşahidə olunur.

Yüksəliş geniş bazarı əhatə edir

Hazırkı rallinin yalnız bir neçə iri şirkətlə məhdudlaşmaması da diqqət çəkir. Avqust ayında həm “S&P 500”, həm də “Nasdaq-100” indekslərinə daxil olan səhmlərin təxminən 70%-i bahalaşıb.

Yarımkeçirici şirkətlərin səhmlərinin 85%-i yüksəlib, onların 52%-də artım 10%-dən çox olub. Proqram təminatı şirkətlərində isə səhmlərin 89%-i bahalaşıb və onların 49%-i 10%-dən çox dəyər qazanıb.

“Nasdaq-100” şirkətlərinin 71%-nin səhmləri yüksəlib, 28%-də artım 10%-i keçib. “S&P 500” üzrə müvafiq göstəricilər 70% və 13% təşkil edib.

İyulla müqayisədə mənzərə dəyişib

Avqustdakı vəziyyət iyul ayından ciddi şəkildə fərqlənir. Həmin dövrdə yarımkeçirici şirkətləri ilə “Möhtəşəm yeddilik” arasında təxminən 3,2 trilyon dollarlıq kapital rotasiyası baş vermişdi. Nəticədə investorlar bazarın ayrı-ayrı seqmentləri arasında seçim etməli olmuşdular.

Avqustda isə kapital daha geniş spektrdə riskli aktivlərə yönəlir.

Tarix fərqli ssenarilərin mümkün olduğunu göstərir

Hazırkı yüksəlişə bənzər iki tarixi dövr fərqli nəticələrlə yadda qalıb.

2025-ci ilin mayında riskli aktivlərdə başlayan yüksəliş sonrakı aylarda da davam edib. “ARK Innovation ETF” növbəti üç ay ərzində əlavə 36% bahalaşıb, “SPDR S&P 500 ETF” isə təxminən 10% yüksəlib.

2021-ci ilin yanvarında isə fərqli mənzərə yaranıb. “S&P 500” yüksəlişini davam etdirsə də, spekulyativ aktivlər əvvəlki liderliyini qoruya bilməyib. Növbəti bir il ərzində “ARK Innovation ETF”in dəyəri təxminən 50% azalıb.

Beləliklə, avqust ayında bazarda genişmiqyaslı risk iştahının artması müşahidə olunur. Bununla belə, əvvəlki dövrlərin təcrübəsi göstərir ki, hazırda ən sürətlə bahalaşan aktivlərin uzunmüddətli perspektivdə də bazarın liderləri olaraq qalacağına zəmanət yoxdur.