İtalya'da Avusturya'yı mağlup eden Napolyon, bu kez İngiltere'yi sınırlandırmak istiyordu. Bunun için Britanya'nın en kritik ticaret rotası durumundaki Akdeniz'de Fransa'yı üstün duruma getirmeyi planlıyordu. Bu plan için Mısır'ın ele geçirilmesi elzem durumdaydı.
Aslında Mısır'ı işgal etme fikri 1760'lardan beri Fransa'nın gündemindeydi. Fransız İhtilali'nin ardından bu fikir yeniden cazip hâle geldi...
Napolyon Mısır'ın "dünyanın coğrafî anahtarı" olduğunu düşünüyordu.
1797 Ağustos'unda Napolyon, Direktuvar yönetimine bir mektup yazdı. Mektubunda "İngiltere'nin belini tam manasıyla kırabilmek için Mısır'ı ele geçirmemizin tam vakti geldi" sözlerini kullandı. Direktuvar, bu sefer için gereken finansal kaynağı kendisinin bulması ve altı ay içerisinde Fransa'ya geri dönmesi şartıyla sefere onay verdi.
Napolyon'un "Bilginler Ordusu"
Pek çok tarihçi, Napolyon'un Büyük İskender'i ilham aldığını vurgular. Gerçekten de Mısır Seferi, Napolyon'un Büyük İskender'in adımlarını takip ettiği en belirgin örneklerden biridir.
Şaşalı İtalya zaferinden sonrası Fransız General, kazandığı şöhretle Mısır Seferi için gereken 8 milyon frangı pek zorlanmadan karşılamayı başararak sefer hazırlıklarına başladı. General kısa sürede 280 gemi, 38 bin asker, 13 bin gemici ve bahriyeli ile 3 bin sivil gemiciden oluşan bir donanma toplamayı başardı. Donanmada ayrıca 2200 subay yer alıyordu. Bu ordu o dönemde Akdeniz'e açılacak en büyük deniz gücü olarak dikkat çekiyordu.
Fakat Napolyon'un ordusunun en dikkat çekici yanı bu devasa donanma değildi. Büyük İskender'in Mısır, İran ve Hindistan seferleri sırasında yanına filozofları ve çeşitli bilginleri aldığını bilen Napolyon, kendi Mısır seferinin de ülkenin fethedilmesinin yanında bilimsel ve kültürel bir etkinlik haline gelmesini istiyordu. Bu nedenle oluşturduğu büyük askerî gücün yanında bir başka ilki hayata geçirdi. Sefer için belki de tarihin en büyük "bilginler ordusu"nu topladı.
İçerisinde matematikçiler, kimyagerler, botanikçiler, zoologlar, mimarlar, ressamlar, müzisyenler, heykeltıraşlar, gazeteciler, inşaat mühendisleri ve balon pilotlarının yer aldığı 167 kişilik bir ekip bir araya getirildi. Daha ilginci, bu önemli isimlere sadece, yeteneklerine Fransa Cumhuriyeti'nin ihtiyacı olduğu söylenmiş ve nereye götürülecekleri konusunda hiçbir bilgi verilmemişti. Gemilere askerî teçhizatların yanı sıra astronomi teleskopları, balon donanımı ve kimya gereçleri; Latince, Süryanice ve Arapça baskı makineleri yüklenmiş, ayrıca özel olarak hazırlanmış 125 kitaplık bir kütüphane de Mısır'a götürülmek üzere hazır edilmişti.
Sefer boyunca kafilede yer alan bilim insanları, Napolyon'un isteği üzerine askerlere dersler verdi. Mısır'a varıldığında bölgeyle ilgili incelemeler yapan ekip, yine Napolyon'un isteği üzerine Mısır Enstitüsü'nün kurulmasına da öncülük edecekti...
Soner Işık
TEREF