DOĞUMUNDAN itibaren sıra dışı bir kişilik olarak yaşayan, genellikle yalnız başına gezen, çok derin düşüncelere dalan ve sara benzeri nöbet geçiren aday, öncelikle yazgısı olan ŞAMAN olmayı kabullenir ve bir ya da birçok Şaman tarafından parça parça eğitilmeye başlar. Bu eğitim doğuştan itibaren başlamıştır ve eğitimin her aşaması Şamanın işine yaraya cak bir yetenek eğitimidir. Bu eğitimlerin en önemli iki aşaması olduğunu ELİADE’ den aktarmıştık;
1. ESRİME-SIRRA erme ve 2. ATALARI BİLME, Türk Şamanizmi’ ni (mitolojisini) bilme, gelenekleri bilme şeklinde; toplumun millî kimliğini bilmenin ve korumanın önemi olarak görebilmekteyiz.
Burada 1. ESRİME-SIRRA erme başlığı altında şu alanlar sayılabilmektedir: Astronomi-Astroloji, Rüya Tabiri, Büyü, Kehanet, Hayvanların ve Doğanın Gizli Dili (hayvanların taklidi), Şifacılıktır.
İkinci kısım olan ATALARİ BİLME, Türk Şamanizmi' ni (ya da mitoloji) bilme kısmı ise şunlardır:
Resim, Müzik, Edebiyat, Tarih gibi eğitimler alıp ır ya da yır denilen millî şiirler yazmayı öğren mektir. Tıpkı bir ozan gibi hece vezni ile şiirler yazmayı ve dualar yapmayı öğrenmektedir. Bu ikinci kısımdaki eğitim elbette Türk Müziği, Türk Resim-Heykel- Seramik-Halı-Sanatı ve geniş anlamda Türk Edebiyatı eğitimidir. Bütün bu eğitimlerin sonunda yukarıda belirttiğimiz gibi eski kimliğinden arınan ve “ETİ KEMİGİNDEN AYRİLAN” ŞAMAN, yepyeni bir kişiliğe vekim liğe bürünür. Bu yeni kimlik sayesinde görül meyeni gören, duyulmayanı duyan bir kimliğe bürünmüş olarak kendi kemiklerinden ya da özünden KAMAN olarak yeniden doğar. Daha sonra tıpkı OZANLIK ya da AŞIKLİK geleneğin deki gibi kendi yaşantısına uygun Türkçe bir ad alır. Bu yeni adı ile yeni ve “ÖLÜMSÜZ” bir dünyaya adım atmış olur ve bir KAMAN/ŞAMAN olarak İNAN’ ın YAKUTLAR’ dan aktardığı aşağıya aldığımız gibi bir sadakat yemini eder:
“ZAVALLİLARİN koruyucusu, yoksulların babası, öksüzlerin anası olmağa and içiyorum. Yüksek dağ tefelerinde bulunan ruhlara saygı göstere ceğim; and ediyorum ki onlara candan bütün varlığımla hizmet edeceğim.Bunların en büyüğü ve en kudretlisi, üç bölük ruhların âmiri olan, dağ tepesinde yaşıyan, şamanlar tarafından Sustuganah ULU TOYON tesmiye olunan Tanrıya, onun büyük oğlu UYĞUL TOYON’ a karısı UYĞUL HATUNA, bunların sayısız ailelerine ve uşaklarına saygı göstermeğe, hizmet etmeğe söz veriyorum.”(İNAN, 2020: 78)
ŞAMAN olmanın en son günü yapılan bu yeminden sonra adayımız, davul ve giysisini giyerek SAMANLIK görevine başlayabilir.
Sevda Amanova
TEREF