Batı’da “Kraliyet İskitleri”, Doğu’da “Saka” olarak bilinen zengin ve savaşçı aristokrasi, İskit toplumunun yönetici çekirdeğini oluşturuyordu. Üstün süvari yetenekleri ve okçulukları sayesinde çevredeki halklara hâkim oldular. Ardlarında altın ve değerli eşyalarla dolu kurganlar bırakan bu elit tabaka, yüksek statülerini arkeolojik olarak da gösterir.
Bu durum, etnogenezde sık görülen bir modeli yansıtır: elit hâkimiyeti. Avrasya’da Hint-Avrupa dillerinin yayılması örneğinde olduğu gibi, güçlü bir göçebe aristokrasi (örneğin Yamnaya) yerli nüfuslara dilini ve kültürünü benimsetebiliyordu. İskit elitleri de Pontus bozkırındaki Kimmerlerden Güney Asya’daki Hint-İskitlere kadar farklı toplulukları yönetmiş, bu topluluklar da statü kazanmak için İskit savaş kültürünün bazı unsurlarını, Doğu İranî dilini ve gömü geleneklerini benimsemişti.
Ahameniş Pers İmparatorluğu’nun oluşumu da benzer bir modeldir: Güçlü bir Hint-Avrupa kökenli aristokrasi, çok çeşitli halkları tek bir “Pers” kimliği altında birleştirmiştir.
Fetihçi kavimlerin tarihsel yayılışı da çoğu kez küçük ama etkili askerî elitlerin geniş, çok-etnili yapılar kurmasına dayanır. Bu elitlerin dili ve kimliği, yönetilen halklar tarafından statü ve bütünleşme aracı olarak benimsenmiştir. Elitler bu süreçte ortak köken mitleri, tarih anlatıları, semboller ve dinî öğeler yaratarak geniş bir siyasi kimlik inşa eder. Dil, kültür ve inanç gibi öğeler “resmî” kimlik hâline gelir. Bazı durumlarda ise tam tersi yaşanır: Bulgar Türkleri örneğinde olduğu gibi, yönetici elit çoğunluk olan Slavların dilini benimseyerek devletin birliğini ve kalıcılığını güçlendirmeyi seçebilir.
*İskitler hakkında: https://ozhanozturk.com/.../iskitler-iskit-tarihi-iskit.../
*Bulgaristan Tarihi: 1. ve 2. Bulgar Krallıkları: https://ozhanozturk.com/.../bulgaristn-tarihi-bulgar.../
Özhan Öztürk
TEREF