1925 yılında nüfus mübadelesi kapsamında zorla Atina'ya gönderilen Patrik 6. Konstantin Araboğlu'nun kemikleri 06.03.2011 tarihinde Türkiye'de toprağa verilmisti. Türkiye'den ayrılışından 86 yıl sonra kemikleri getirilen Bursa doğumlu Patrik 6. Konstantin Araboğlu için dini ayin düzenlenmisti. Fener Rum Patrikhanesi'ndeki pazar ayini sonrası Fener Rum Patriği Bartholomeos, Araboğlu'nun özgeçmişini anlatan bir konuşma yaptı. Patrikhanedeki ayinin ardından Konstantin Araboğlu'nun kemiklerinin konulduğu sanduka Balıklı Rum Kilisesi'ne getirildi.
Kilisede düzenlenen kısa bir ayin sonrası ise Araboğlu'nun kemikleri, patrik mezarlarının bulunduğu kilise mezarlığına gömüldü.
BU BİZİM İÇİN DİNİ BİR BORÇ
Konuya ilişkin açıklama yapan Patrik Bartholomeos, "Rahmetli selefim 6. Konstantinos mübadil olarak 1925'te sınırdışı edildi, Yunanistan'a gönderildi. Beş buçuk sene orada yaşadıktan sonra vefat etti, Atina'da gömüldü. Biz Patrikhane'de Sen Sinod Meclisimizin kararınca kemiklerini İstanbul'a geri getirip, halefleri ve selefleriyle beraber bu manastırda gördüğünü gibi defnetmeye karar verdik. Nitekim sayın hükümetimizin, Türkiye'nin ilgili makamlarının izniyle bunu gerçekleştirdik. Kendilerine minnettarlığımızı, şükranlarımızı arz ediyoruz. Bu bizim için dini bir borç olarak gerçekleştirilmiş oldu. Bugün bu vazifemizi ifa etmiş olduk. Ruhu şad olsun, onların duaları hepimizle beraber olsun" diye konuştu.
"PATRİK GERGİNLİĞİ" YAŞANMIŞTI
6. Konstantin (1859-1930) 17 Aralık 1924'te Patrikhane'de yapılan seçimde yeni patrik seçildi. Ancak bu görevde sadece 43 gün kalabildi. Türkiye, aslen Bursalı olan ve İstanbul'a 1918 yılında giden Konstantin'in Lozan Antlaşması Nüfus Mübadelesi kapsamında olduğunu ilan etti ve 30 Ocak 1925'te polis refakatinde Sirkeci garından Atina'ya gitmek üzere trene bindirildi. Bazı çevrelere göre, 6. Konstanin'in sınırdışı edilmesinde o dönemde Türkiye aleyhtarı açıklamalar yapması etkili oldu. 6. Konstantin Yunanistan'a geldiğinde "Patrik" ünvanını bırakmadı. Fener de, metropolit Palikarpon'u "Patrik vekili" tayin etti.
1925'te Milletler Cemiyeti'ne başvurularak, 6. Konstantin'in İstanbul'a dönmesi için karar çıkartılması istendi. Yunanistan da, Türkiye'ye verdiği notalarla 6. Konstantin'in "mübadele kapsamı" dışında kaldığını savundu. İki ülke ilişkilerinde bir süre "Patrik gerginliği" yaşandı. Gerek kendisinin gerek Yunanistan'ın çabaları sonuç vermeyince Konstantin 22 Mayıs 1925'te "patrik" makamından istifa etti.
Burda devletin gücünü görüyoruz. Kanunların kisiye özel esnetilemeyeceğine güzel bir örnek. Yunanistan 'ın kışkırtması ile oluşan bu olay sonrası Atina 'da seferberlik ilan edildi. Nerdeyse Komsusu Türkiye 'ye savaş ilan edecek duruma geldi. Ama Atatürk geri adım atmadı. Yeni patrik ataması yapıldı.
Patrik 6. Kostantin 'in Polis zoruyla trene bindirilip sürülmesi Pathe film şirketi tarafından filme çekilmiştir. Film Pathe arşivindedir.
Tarihe meraklı herkes beni takip edebilir....
Özgür Sanal
TEREF