Bəzi Krım tatarları özlərini Noqayların nəslindən hesab edirlər, digərləri isə özlərini sadəcə Krım Çöl tatarlarının nəslindən adlandırmağa üstünlük verirlər. Bu adların mənşəyini anlamaq üçün müxtəlif dövrlərdə Krım çöllərində hökmranlıq edən türk xalqlarının tarixinə nəzər salmaq vacibdir.
Başlamaq üçün ən məntiqli yer VI əsrin ortalarında yaranan güclü köçəri maldar dövləti olan Türk Xaqanlığından başlayır. Onun ərazisi Çinin şimal-şərq sərhədlərindən Krım çölü də daxil olmaqla Qara dəniz bölgəsinə qədər uzanırdı. Xaqanlıq Altay, Cənubi Sibir, Orta Asiya, Volqa bölgəsi və Şimali Qafqaz-Krım çölləri xalqlarını birləşdirdi. Ona Xaqan və ya "Böyük Xan" rəhbərlik edirdi. Dövlətin iqtisadiyyatı inkişaf etmiş heyvandarlıq, əkinçilik və sənətkarlığa əsaslanırdı. 7-ci əsrin sonlarında öz sikkələri zərb edildi ki, bu da ticarəti sürətləndirdi və Xaqanlığın geniş Avrasiya məkanında təsirini gücləndirdi.

Lakin, bu qədər geniş ərazilərin idarə olunması mürəkkəb idi: qəbilə parçalanması və Çin müdaxiləsi Xaqanın hakimiyyətini tədricən zəiflətdi. 7-ci əsrin əvvəllərində dövlət Şərq və Qərb Xaqanlıqlarına bölündü. Məhz Orta Asiya, Qafqaz və Krım çöllərini əhatə edən Qərbi Türk Xaqanlığı sonradan Krım Çöl tatarları və Krım Noqayları kimi tanınan qrupların formalaşmasına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərdi.
Bu qədim türk təməlini anlamaq, Krımda müxtəlif etnonimlərin niyə qaldığını və onların çöl mənşəyi ilə bağlı müzakirələrin bu günə qədər davam etdiyini izah etməyə kömək edir.
Krım tatarları Noqaylar
TEREF