GÖK TANRI İNANCI ŞAMANİZM DEĞİLDİR
14-02-2026, 09:14

GÖK TANRI İnancı Tengricilik, panteist bir inançtır. Panteizm, evrende varolan her şeyin bir bütün olarak Tanrı’yı oluşturduğunu savunur. Bu bakımdan evrende gelişen her olay, her hareket aslında doğrudan Tanrı’nın hareketidir. Bunun sonucu ise, insanın da Tanrı’nın bir parçası olduğudur.
GÖK TANRI İnancı'na göre, Tanrı her şeydir ve her şey de Tanrı'dır. Tanrı-Evren-İnsan ayırımı yoktur. Böyle bir ayrım aklın yanılsamasıdır. İnsan aklını aşan bir Tanrı var olmadığı gibi, her hangi bir yaratmadan da söz edilemez.
Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam gibi tek Tanrı’lı İBRANİ/Arap dinlerindeki Tanrı-Alem ayrılığı ve Yaratan-Yaratılan diye bir ikilem, Gök Tanrı İnancı'nda yoktur. Türk inanç sisteminde doğa ile Tanrı bir ve aynı şeydir. Tanrı yaradan değil, var olandır ve evrenin tümüdür. Evrende görülen şeylerden başka bir Tanrı yoktur.
TANRI, evrendeki bütün varlıkların toplamıdır. Evrenin başlangıcı ve sonu yoktur. Evrendeki canlı-cansız her şeyin bütünlüğü Tanrı’dır. Önsüz ve sonsuz olan Tanrı, hem makro kozmosta (evrende), hem de mikro kozmosta (insanda) bulunur.
GÖK TANRI Tanrı İnancı, Şamanizm değildir. “Şamanizm” terimi ilk kez, Rusya'nın 1552'de Kazan Hanlığı'nı ele geçirmesinden sonra ortaya atıldı. Ruslar Türkleri ilkel ve barbar bir halk gibi gösterebilmek için yalnızca Türk tarihini değil, Türk kültürü ile ilgili ne varsa çarpıtmaya çalıştı.
BUNLARDAN biri de “Şamanizm” olarak adlandırdıklarıTürklerin inanç sistemidir. Ruslar, Sibirya'da yaşayan Türk halklarını “Şamanist halklar” olarak tanıtarak, onları Hristiyanlaştırma çabalarını haklı gösterilmeye çalıştılar. Bu siyaset biçim değiştirerek Sovyetler Birliği döneminde de sürdü.
Sevda Amanova
TEREF




