Günümüz avtomobil bazarında sürətlə yayılmaqda olan elektrikli nəqliyyat vasitələrinin tarixi əslində düşündüyümüzdən xeyli qədimdir və təxminən iki əsr əvvələ, at arabaları dövrünə qədər uzanır. Daxili yanma mühərrikləri hələ geniş yayılmamışkən belə, bəzi ixtiraçılar elektrik enerjisinin nəqliyyatda istifadə potensialını artıq kəşf etmişdilər.

Valyuta.az xəbər verir ki, elektrikli avtomobil ideyasının ilk nümunələrindən biri Robert Anderson tərəfindən hazırlanıb. O dövr üçün kifayət qədər ibtidai hesab edilən bu prototip müasir elektrikli avtomobillərin ilkin təməlini formalaşdırıb.

1890-cı illərin əvvəllərində isə Uilyam Morrison ABŞ-da ilk elektrikli avtomobili hazırlayıb. At arabalarından ilhamlanan bu dizayn əslində elektriklə işləyən bir vaqonu xatırladırdı. Ön hissədə mühərrik olmadığı üçün klassik avtomobil burun dizaynı da mövcud deyildi. Sürücü isə ənənəvi faytonlarda olduğu kimi ön hissədə yerləşirdi. Altı sərnişin daşıya bilən bu vasitə saatda maksimum 22 km sürətə çatırdı.

1900-cü illərə doğru elektrikli nəqliyyat vasitələri populyarlıq qazansa da, yüksək qiymət və məhdud infrastruktur əsas problemlər olaraq qalırdı. O dövrdə bir elektrikli avtomobilin qiyməti təxminən 2000 dollar idi ki, bu da bugünkü dəyərlə 60 min dollara yaxın məbləğə bərabərdir.

Buna baxmayaraq, elektrikli avtomobillər səs-küysüz və tüstüsüz işləməsi ilə diqqət çəkirdi. “Studebaker” kimi istehsalçılar reklamlarında məhz bu üstünlükləri vurğulayırdılar.

Hətta Tomas Edison da 1889-cu ildə öz elektrikli avtomobilini hazırlamışdı. Lakin o dövrdə geniş şarj infrastrukturu mövcud deyildi və sürücülər əsasən ev tipli həllərə və ya istehsalçı dəstəyinə güvənirdilər.

İlk modellər bir şarjla təxminən 48–64 kilometr yol qət edə bilirdi. Bu, şəhər daxilində gündəlik istifadə üçün kifayət sayılırdı. Buxar mühərrikli nəqliyyat vasitələri ilə müqayisədə elektrikli avtomobillər daha praktik idi, çünki onları işə salmaq üçün uzun hazırlıq vaxtı tələb olunmurdu.

Sonrakı illərdə texnologiya inkişaf etdikcə bəzi modellər 240 kilometrə qədər məsafə qət edə biləcək səviyyəyə çatdı. XX əsrin əvvəllərində isə yolların üçdə birindən çoxunun elektrikli avtomobillərdən ibarət olduğu təxmin edilir.

Bu gün Tesla və digər istehsalçıların liderlik etdiyi elektrikli avtomobil inqilabı əslində çox uzun bir tarixi prosesin davamıdır — at arabalarından başlayan bir ideyanın müasir texnologiya ilə yenidən zirvəyə qayıtması kimi.