Noyabrın 8-də müasir tariximizin ən şanlı, ən qürurlu səhifəsi olan Zəfər Gününün beşinci ildönümünü təntənəli şəkildə qeyd etdik. 8 noyabr sadəcə bir təqvim günü deyil, bu tarix millətimizin əzmini, ordumuzun gücünü, dövlətimizin qüdrətini və Prezidentimizin sarsılmaz iradəsini simvolizə edən müqəddəs bir gündür.
2020-ci ilin noyabrında və 2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycan xalqı otuz illik işğala və ədalətsizliyə son qoydu, ərazi bütövlüyünü, suverenliyini və konstitusion quruluşunu tam bərpa etdi. Biz qalib gəldik və tarixi Zəfərə imza atdıq.
Zəfərimizin memarı heç şübhəsiz ki, Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevdir. Məhz Ali Baş Komandanın sarsılmaz iradəsi, cəsarəti, qətiyyəti, diplomatik məharəti və strateji liderliyi hesabına bu mümkün oldu. Zəfərimizin qəhrəmanı Azərbaycan Ordusudur, Silahlı Qüvvələrdir. Azərbaycan əsgəri torpaq uğrunda canından keçdi, hünər, cəsarət və peşəkarlıq nümunəsi göstərdi. Müharibə günlərində on minlərlə gənc könüllü olaraq cəbhəyə yazıldı, orduda bir nəfər də olsun fərari olmadı, yaralılar belə “məni sağaldın, cəbhəyə qayıdım” dedilər.
Xalqımız isə bu Zəfərin ruhudur, ürəyidir, dayağıdır. Hər bir evdə dua, hər bir qəlbdə inam, hər bir könüldə Vətən sevdası vardı. Cəbhədə döyüşən əsgərimizin arxasında güclü xalq dayanırdı. Xalq öz övladını Vətənə əmanət etdi və dedi: “Get, torpağımızı azad et!” Müharibə günlərində bütün xalq bir ürək, bir yumruq kimi Ali Baş Komandanın ətrafında birləşdi. Torpaqlarımızın işğalçılardan və separatçılardan təmizlənməsi təkcə hərbi qələbə deyildi, bu həm də siyasi, hüquqi və mənəvi qələbə idi.
Zəfər Gününün o qədər dərin siyasi, psixoloji, mənəvi, tarixi və hüquqi tərəfləri var ki, onu sadəcə hərbi qələbə kimi dəyərləndirmək kifayət deyil. Bu, bir epoxadır, bu bir xalqın qəhrəmanlıq və qürur salnaməsidir. Əzilməyə, sındırılmağa çalışılan bir millətin hayqırtısı, ləyaqətli dirənişi və tarixi dirçəlişidir. Bu Zəfər 30 il ədalətsizliyə boyun əyməyən bir millətin və bir Liderin inadla, əzmlə torpağına və haqqına sahib çıxmasının misilsiz nümunəsidir.
Azadlıq müharibəsinə başlamaq nə qədər çətin və məsuliyyətli qərar idisə, onu möhtəşəm Qələbə ilə yekunlaşdırmaq ondan on qat çətin idi. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev müharibəni 2020-ci ilin noyabrın 10-da dayandırmaqla son dərəcə müdrik və uzaqgörən qərar qəbul etdi. Ermənistanı kapitulyasiya aktına imza atmağa məcbur etməklə Ağdamı, Kəlbəcəri və Laçını bir güllə atmadan, bir şəhid vermədən azad etdi.
Rusiya hərbi kontingenti ərazidə müvəqqəti yerləşdirildi və azadlıq savaşımızın son, həlledici mərhələsi başladı. 2023-cü ildə Laçında dövlət sərhəd-keçid məntəqəsi qurularaq dövlət sərhədimiz bərpa edildi. Həmin ilin sentyabrında separatizmin yuvası darmadağın edildi, özü də dinc əhaliyə zərər vermədən, dünyada analoqu olmayan peşəkarlıqla. 2024-cü ilin aprelində isə Rusiya hərbi kontingenti vaxtından əvvəl Qarabağdan çıxarıldı və Rusiyanın ölkəmizdəki 300 illik hərbi varlığına son qoyuldu.
30 il boyu suverenliyimizə təhdid olan Laçın dəhlizi isə beynəlxalq gündəmdən birdəfəlik çıxarıldı, əvəzində Zəngəzur dəhlizi qlobal müzakirəyə gətirildi və avqustun 8-də Vaşinqtonda Ermənistanın üzərinə onun açılması öhdəliyi qoyuldu.
Nəhayət, Vaşinqton Zirvəsində Azərbaycanın diktəsi ilə hazırlanmış sülh sazişinin paraflanması və ATƏT-in Minsk qrupunun ləğvi ilə dünya ictimaiyyəti Qələbəmizin nəticələrini tam olaraq tanıdı. Prezident İlham Əliyevin haqlı olaraq dediyi kimi, XXI əsrdə heç bir ölkə Azərbaycan qədər tam və qəti zəfər əldə etməyib.
Bax, budur Zəfərin hərbi, siyasi, hüquqi, tarixi və mənəvi anlamı! Budur Azərbaycan xalqının gücü, Azərbaycan əsgərinin şücaəti və qəhrəmanlığı! Budur Azərbaycan Prezidentinin və Müzəffər Ali Baş Komandanın sərkərdəlik məharəti, siyasi iradəsi, diplomatik zəkası və qətiyyəti! Budur “Dəmir yumruğun” dünyada sədası, ədalətin, qürurun və milli ləyaqətin səsi!

Ramil Qədimquliyev – hüquqşünas, BDU-nin doktorantı