Bir çox hərbi ekspert və analitiklərin açıqlaması çox məyusluq doğurur. Bilmirəm bekarçılıqdan belə yazırlar ya yazdıqları mövzudan tamam xəbərsizdirlər.
Məsələ İrana quru qoşunlarının yeridilməsi kontekstindədir. Yeridiləcək ya yeridilməyəcək bu mövzu deyildir.
Mövzu və iddia-İran ərazisinin 90 faizinin dağlar olduğudur.
Müasir dövrdə quru əməliyyatları əsasən əraziyə quru yolla piyada qoşun növlərinin və əyər ərazi çətin relyeflidirsə dəniz və hava yolu ilə desant qüvvələrinin yeridilməsi ilə aparılır.
İran kontekstində :
2026-cı il 25 mart tarixinə olan məlumata görə, İran ətrafındakı vəziyyət davam edən kütləvi hava zərbələri fonunda ABŞ və İsrailin mümkün quru əməliyyatına fəal hazırlığı ilə xarakterizə olunur.
Pentaqon regiondakı əməliyyatları dəstəkləmək üçün 82-ci hava-desant diviziyasının (çevik reaksiya qüvvələri) tərkibindən təxminən 3000 hərbçinin göndərilməsi imkanlarını nəzərdən keçirir.
2500 ABŞ dəniz piyadası artıq mövqelərə doğru irəliləyir. Ekspertlər bunu Hürmüz boğazında təhlükəsizliyi təmin etmək üçün "desant çıxarılmasına" hazırlıq kimi qiymətləndirirlər.
Hazırkı mərhələdə əsas məqsəd quru əməliyyatlarına zəmin hazırlamaq üçün İranın HHM (Hava Hücumundan Müdafiə) sistemlərini sıradan çıxarmaq və raket infrastrukturunu məhv etməkdir. Bu da mütəmadi olaraq yerinə yetirilir.
Hava üstünlüyünü təmin etmək və desant çıxarmaq üçün əsas vasitələr bunlardır:
AH-64 Apache: Tank əleyhinə raketlərlə təchiz edilmiş əsas hücum helikopteri. Yerüstü qüvvələrə birbaşa dəstək verir.
UH-60 Black Hawk: Piyadaların daşınması, təxliyə və xüsusi təyinatlı əməliyyatlar üçün istifadə olunan çoxməqsədli helikopter.
CH-47 Chinook: Ağır texnikanın, artilleriyanın və böyük sayda şəxsi heyətin dağlıq ərazilərə daşınması üçün vacibdir.
AH-1Z Viper: ABŞ Dəniz Piyadaları Korpusunun istifadə etdiyi, sahilboyu əməliyyatlarda effektiv olan hücum helikopteri.
İranın daxilinə doğru irəliləmək və xüsusi əməliyyatlar aparmaq üçün yüngül zirehli texnikalar tələb olunur:
M2 Bradley: Piyadaların döyüş maşını (PDM). Həm əsgərləri daşıyır, həm də ağır pulemyot və raketlərlə dəstək verir.
Stryker: Sürətli manevr qabiliyyətinə malik təkərli zirehli maşınlar. Şəhər döyüşlərində və çeviklik üçün əlverişlidir.
Uzaq məsafədən hədəfləri vurmaq üçün yüngül artilleriya:
M777 Haubitsaları- Dağlıq ərazilərdə asanlıqla daşına bilən və dəqiq atəş açan artilleriya sistemləridir və əsasən desant əməliyyatlarında istifadə olunur.
PUA-lar (Dronlar)
MQ-9 Reaper: Həm kəşfiyyat aparan, həm də dəqiq raket zərbələri endirən pilotsuz uçuş aparatı.
Switchblade: "Kamikadze dronlar" kimi tanınan, piyada qüvvələri tərəfindən idarə olunan kiçik PUA-lar.
İranın sahil xəttində əməliyyatlar üçün xüsusi texnika :
AAV7 və ya ACV: Amfibiya (həm suda, həm quruda gedən) zirehli maşınlar.
MV-22 Osprey: Həm helikopter kimi dik qalxan, həm də təyyarə kimi sürətlə uçan konvertoplan. Sahildən uzaq məsafələrə sürətli desant atmaq üçün əvəzedilməzdir.
Hava Vasitəsilə Təchizat.
Yolların minalandığı və ya dağlıq ərazilərdə texnikanın keçə bilmədiyi yerlərdə:
CH-47 Chinook və CH-53K King Stallion: Bu ağır helikopterlər xarici asqı vasitəsilə artilleriya toplarını, Humvee maşınlarını və konteynerləri dağ zirvələrinə çatdırır.
Paraşüt Sistemləri (JPADS): GPS ilə idarə olunan paraşütlər vasitəsilə təyyarələrdən atılan yüklər birbaşa lazım olan nöqtəyə (məsələn, mühasirədə olan bölməyə) dəqiq enir.
Bu kimi vasitələr üçün ərazinin çətin relyefli olması problem yaratmır. Unutmayaq ki ABŞ Əfqanıstandada belə uzunmüddətli quru əməliyyatları aparmışdır .
Абузер Абилов
TEREF