Konan Doylun sözlərinə görə, 4 may 1891-ci il onun qəhrəmanı Şerlok Holmsun professor Moriarti ilə döyüş zamanı uçurumdan yıxılaraq 250 metr hündürlükdə olan Reyxenbax şəlaləsində öldüyü gündür.

19-cu əsrin sonlarında İsveçrədəki Reyxenbax şəlaləsini ziyarət edən Artur Konan Doyl, onun gözəlliyinə heyran qalıb. Məhz o zaman o, "Son Problem" hekayəsində təsvir etdiyi kimi, böyük detektivin orada ölməsinə qərar verib. Öz personajından bezən və "daha ciddi" tarixi fantastikaya keçmək istəyən Konan Doyl detektivi "öldürmək" qərarına gəlib. Oxucu kütləsi qəzəblənib - Londonu etiraz dalğası bürüdü... hətta bunu ilk "fanatik üsyan" adlandırmaq olar! 20.000-dən çox insan hekayələrin dərc olunduğu "The Strand" jurnalına abunəliyini dərhal ləğv edib. Nəşr az qala müflis olacaqdı və əməkdaşları daha sonra Holmsun getməsini "dəhşətli bir hadisə" adlandırdılar.
Artur Konan Doyl və jurnalın redaktorları məktub kisələri ilə dolu idi. Ən məşhurlarından biri belə başladı: "Sən canavarsan!" Bəzi fanatlar qəzəbli məktublarını sadəcə "Qatil, London"a ünvanladılar.
Şayiələrə görə, hətta Kraliça Viktoriya belə son dərəcə kədərlənmiş və "əyləncəli hesab etməmişdi" və onun ətrafı Doyldan detektivi geri gətirməsini xahiş etmişdi. Hətta yazıçının anası da qəhrəmanı öldürməməsini xahiş etmiş, o isə cavab vermişdi: "Əgər mən onu öldürməsəm, o da məni öldürəcək".

Əvvəlcə Doyl detektivin ölümündən əvvəl baş verən "Baskervillərin İti" əsərini yazdı... və yalnız 1903-cü ildə onu "Boş Ev"də tam olaraq diriltdi - məlum oldu ki, Holms nəhayət qələbə qazanıb və sağ qalıb.

Bu hadisənin yüz illiyini qeyd edən xatirə lövhəsi şəlalənin müşahidə göyərtəsində ucaldılıb.

Ümid edirəm ki, Şerlok Holmsla bağlı hər şey aydındır - o, məşhur bir şəxsiyyət idi. Lakin professor Moriarti, cinayətkar aləmdə olsa da, dahi idi. Onun tam adı məlum deyil. O, İrlandiyada anadan olub və uşaqlığını Londonda keçirib. Yaxşı ailədən çıxıb, əla təhsil alıb və təbii olaraq fenomenal riyazi qabiliyyətlərə malik olub. 21 yaşına çatanda Nyutonun binomial teoremi haqqında traktat yazıb və bu, ona Avropa şöhrəti qazandırıb. Daha sonra əyalət universitetində riyaziyyat kafedrası alıb və çox güman ki, onu parlaq bir gələcək gözləyirdi. "The Times" onu "Avropanın ən yaxşı ağıllarından biri" kimi təsvir edib.

Lakin damarlarında cinayətkar qanı axır və onun fövqəladə zəkası onu nəinki saxlamır, hətta cinayətkarlıq dünyasında kəşflərə olan susuzluğunu da artırır. O, güclü bir cinayətkar təşkilatın lideri olur və "The Times" onu artıq "Cinayətkarlığın Napoleonu - parlaq cinayətkar və usta manipulyator" adlandıracaq.
4 may 1891-ci ildə Ceyms Moriarti nəhayət vəfat etdi -
"Boş Ev" hekayəsində Şerlok Moriartini uçuruma göndərmək üçün ciu citsu güləşindən istifadə etdiyini təsdiqləyir. Lakin professorun cəsədi heç vaxt tapılmadı...
"Cinayətkar Napoleon"un ölümündən sonra onun təşkilatına Holms qayıtdıqdan sonra ondan qisas almağa çalışan polkovnik Sebastian Moran rəhbərlik edirdi. Moriartinin özü hekayələrdə yalnız Holmsun xatirələri və ya əvvəlki hadisələri təsvir edən əsərlərdə görünməyə davam etdi.
Holmsdan fərqli olaraq, heç kim Moriartinin qayıtması üçün mübarizə aparmadı...
Və buna baxmayaraq, personaj o qədər populyarlaşdı ki, Şerlok Holmsun ümumiyyətlə iştirak etmədiyi əsərlərdə görünməyə başladı. Və təkcə əsərlərdə deyil... internetdə, professor Moriarti özünü ən böyük qaranlıq şəbəkə platformalarından biri olan MEGA-nın yaradıcısı və sahibi kimi təqdim edən anonim blogger və media şəxsiyyətinin təxəllüsüdür.
İqor Repeşko
TEREF