(Amerika, 1921...)
Muhabir Streit, tüm dostlarının ikâzlarına rağmen Kurtuluş Savaşı'nın önderi Mustafa Kemâl Paşa'yla görüşmek ister. Taa Amerika'lardan atlar gemiye 'esir şehir İstanbul'a' gelir.
(esir dediğime bakmayın, teslim olana esir denir, İstanbul ve Sultan teslimden çok Kemâlistlere karşı İngiliz'in askeri gibiydi)
İnanır mısınız dünyanın öbür ucundan rahatça gelen Streit için asıl zor yolculuk asıl şimdi başlıyordur. Çünkü Osmanlı'nın üvey evladı Anadolu'da ne yol, ne köprü ne de vasıta...hiçbiri yoktur. Streit atlar tekrar gemiye Samsun'a çıkar, oradan Çorum Yozgat derken Ankara'ya nice zorluklar içinde varır. Rum bir kadının otelinde konaklamaya başlar.
( O dönem Türk'ün otel sahibi olması, bu imkânsızın da imkânsızı idi...)
Soğuk bir Ankara gününde, Streit'in deyimiyle 'milliyetçileri' ufukta görünen savaş sıcaklığı sarmıştır. Yunan, burunlarının dibinde Taarruz hazırlıkları yapıyordur. İşte yıllar sonra Streit'in albümünde gün yüzüne çıkacak olan bu fotoğraf, Mustafa Kemâl Paşa'nın büyüklüğü, dehası ve O'na olan sevgimizi kat be kat arttıracak çok önemli bir belgedir:
Türk kadınının yanında bulunduğu ve tüm Ankara sokaklarını süsleyen fotoğraftaki afişte ne vardır biliyor musunuz?
Tiyatro'ya davet!
Evet yanlış duymadınız. Savaşın ortasında, onca yoklukta tiyatro...bu inanılmaz birşey...Üstelik 'Hamlet'...
Streit çok şaşırır. Beklediği ve tüm Amerikalıların da hâyallerindeki Türk imajından apayrı birşeydir bu...Streit, o gün, biraz da üşüyerek Şekspir'i izler...
Bu arada bir süpriz daha; o gün seyirciler arasında Nazım Hikmet de vardır; 'Oyularım Üstüne" adlı yazısında buna kısaca değinir:
"Ankara'da 1921 kışında, ahırdan bozma salaş bir tiyatroda, gaz lambalarının ışığında ve ikide bir soğuktan avuçlarıma hohlamak zorunda kaldığım bir havada ömrümde ilk defa Şekspir'i seyrettim."
Onur Okur