Ruzi Nəzər Axuntov (1917–2015) Orta Asiyadan olan məşhur kəşfiyyatçı , xüsusi xidmət zabiti və siyasi mühacir idi. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı əsir götürüldü və Nasist Almaniyası tərəfində Türküstan Legionunda xidmət etdi. Almaniyanın məğlubiyyətindən sonra Bavariyaya köçdü və orada Bavariya hakiminin qızı Ermelinda Rotla evləndi. 1946-cı ildə onların məşhur yazıçı Silviya (Zülfiyyə) adlı bir qızları dünyaya gəldi.
Müharibədən sonra Nəzər Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin diqqətini cəlb edən mühacir millətçi dairələrində fəal iştirak etdi. 1951-ci ildə ABŞ-a dəvət edildi və orada Orta Asiya ilə bağlı layihələr üzərində işləməyə başladı. Daha sonra Bandunq Konfransında (1955) və digər mühüm tədbirlərdə kəşfiyyat əməliyyatlarında iştirak etdi, dekolonizasiya proseslərini müşahidə etdi.
Onun fəaliyyətinə Soyuq Müharibəyə qədər Amerika kəşfiyyat orqanları ilə fəal əməkdaşlıq, eləcə də ABŞ-ın Orta Asiyadakı maraqlarını təşviq etmək daxil idi.

O, islamçı mücahidlərin Qərb əleyhinə olan qəti lideri Gülbəddin Hikmətyarla danışıqlar apardı.
Sovet İttifaqının dağılmasından və Özbəkistanın 1991-ci ilin sentyabrında müstəqillik elan etməsindən sonra Nəzər nəhayət 50 ildən sonra vətəninə qayıda bildi. 1992-ci ilin may ayında o, ilk dəfə Daşkənd və Margilana səfər etdi. Prezident İslam Kərimov və Özbəkistan hökuməti onu təntənəli şəkildə qarşıladılar. O, həmçinin sağ qalan dostları və ailəsi ilə bir araya gəldi.
Rəşid Ziyatdinov
TEREF