ŞAH İSMAİL TÜRK’TÜR
31-01-2026, 00:03

1358’de kaleme alınmış Safvetü’s-Safa isimli eserin kopyalarının bir kısmında Şah İsmail’in atalarından birinin isminin Firuz (Piruz) el-Kürdî olduğu iddia edilir. Şah İsmail’in Kürd olduğu iddiası da bu esere dayanır. Ancak eserin müellif nüshası elimizde yoktur. En erken tarihli nüsha 1491 tarihlidir. Elimizdeki nüshaların tamamında bu ifade yoktur. Eserde bahsi geçen bu şecere tamamen Safevileri Seyyidliğe dayandırmak isteyen bir şecere olup, tartışmalıdır.
Safevi kaynaklarının hemen hemen hepsi Safvetü’s-Safa’ya dayanır ancak hiçbiri el-Kürdi nisbesini tekrarlamaz. Aksine doğrudan veya dolaylı Türk kimliğine işaret ederler. Ayrıca aynı eser Şah İsmail’in atası Safiyüddin-i Erdebilî’ye ‘Pir-i Türk’, Türk’ün piri diyerek Türklüğünü söyler. Alem-ârâ-yı Şah İsmail isimli eserde ise aile Türk olarak gösterilir.
Şah İsmail’in annesi Oğuzların Bayındır boyundan Akkoyunlu Uzun Hasan’ın kızı Alemşah Begüm, Babaannesi Halime Begüm ise Uzun Hasan’ın kızkardeşidir. Şah İsmail Türk’tür. Teferruatlı bilgi için Tufan Gündüz’ün akademik kaynaklara dayanan ‘Şah İsmail’ isimli kitabına bakılabilir.
Şah İsmail’in şiirlerine bakınca Türkçe’ye hakimiyetinden Türk olduğu açıkça görülür:
Şahın bahçesinde men garip bülbül
Efkârım artmakta halim pek müşkül
Koparmadım asla koklamadım bir gül
Kâfir oldum ise imana geldim
Erhan Afyoncu
TEREF

