(Sara Xatun), Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın annesi olarak tarihte bilinen bir kişidir ve Akkoyunlu Devleti’nin siyaseti ve diplomasisinde aktif bir rol oynamıştır.
Bu bağlamda onun, özellikle oğlunun devlet işlerinde danıştığı, zaman zaman diplomatik görüşmelerde yer aldığı ve devlet dış ilişkilerinde görev üstlendiği kabul edilir.
Kimdir Sara Hatun?
Sara Hatun, Uzun Hasan’ın annesidir.
Tarihi kaynaklara göre Akkoyunlu Devleti’nde politik ve diplomatik rol oynadığı belirtilir; bazı kaynaklar onu dönemin önemli bir diplomat kadını olarak tanımlar.
Örneğin 1461’de oğlu Uzun Hasan adına Fatih Sultan Mehmet ile görüşmeler yaptığı, diplomatik girişimlerde bulunduğu aktarılır.
turkcebilgi.com
Doğunun ve Türk Dünyasının İlk Diplomat Kadınlarından Biri mi?
Bu ifadenin doğruluğu tartışmalıdır:
Bazı modern kaynaklar Sara Hatun’u ilk veya erken dönem kadın diplomat olarak nitelendirir ve doğudaki önemli diplomatik rollerden biri olarak sunar.
azerbaijans.com
Ancak tarihçiler arasında bu tür bir “ilk” tanımlaması net bir şekilde kabul görmüş evrensel bir tarihsel kategori değildir.
Yani Sara Hatun’un bu unvanla tanımlanması daha çok günümüz millî veya kültürel bakış açılarının yorumuyla ortaya konan bir ifadedir, tarihsel literatürün tamamında ortak bir tanım değildir.
Türk müydü?
Sara Hatun’un kökeni hakkında kaynaklarda farklı bilgiler vardır:
Bazı tarihî yazımlarda Akkoyunlu beyleri Bayandur aşiretine ait olduğu belirtilir, bu da Sara Hatun’un Türkoman kökenli olabileceğini gösterir.
Diğer kaynaklarda babasının adı Pir Ali Bey olarak geçer; ancak Sara Hatun’un kökeni ve etnik kimliği hakkında net ve keskin bir konsensüs yoktur.
Dolayısıyla, evet Sara Hatun gerçekten var olmuş ve tarihte önemli bir rol oynamıştır (özellikle Uzun Hasan’ın annesi ve devlet işlerinde etkin bir figür olarak) — ancak onu kesin olarak “Doğunun İlk Diplomat Kadınlarından Biri” diye tek bir tarihsal unvanla tanımlamak tarihçilerin genel kabul ettiği objektif bir sonuç değildir.
Turkçebilgi. Com
Gökşin Khatun