1949-cu ildə Kanada Arktikasında - bu gün Kugluktuk şəhəri yaxınlığında - ilk baxışdan sadə görünən bir fotoşəkil çəkilib. Bir qız birbaşa kameraya baxır, üzündə təmkinli, lakin özünəinamlı bir təbəssüm görünür.
Lakin bu şəkildə sadəcə bir uşaq portretindən daha çox şey var.
Balaca İnuit qızı xalqının qadınlarının ənənəvi parkası olan amauti geyinib. Bu, sadəcə isti geyimdən daha çox şeydir. Arxa tərəfdə, geniş başlıq altında, anaların körpələrini qoyduğu xüsusi bir cib - artiggi var. Bu şəkildə körpələr bədən istiliyi ilə isinirlər və küləkdən və soyuqdan qorunurlar.
Amauti, karibu əzələsi də daxil olmaqla, davamlı təbii materiallardan istifadə edərək böyük dəqiqliklə tikilir. Arktika şəraitində bu, ənənə məsələsi deyil - sağ qalmaq məsələsidir.
Lakin bu hekayədə xüsusi bir dönüş var.
Qız başlıqda kiçik qardaşı və ya bacısını tutmur.
O, bir bala daşıyır. Kanadalı İnuit iti Kimmik əsrlər boyu ən çətin şəraitdə insanlara kömək edib. O, xizək çəkib, ovlarda onlara yoldaşlıq edib və qaranlıq qütb gecəsində keşik çəkib. O, sadəcə bir it deyildi. O, həyat yoldaşı idi.
Və qız sadəcə oynamırdı.
O, öyrənirdi.
İnuit mədəniyyətində uşaqlar müşahidə etməklə öyrənirlər. Onlar böyüklərin hərəkətlərini təbii hala gələnə qədər təqlid edirlər. Oyun artıq hazırlıqdır. Təqlid artıq məsuliyyətdir.
Onun jesti heyvana qarşı yalnız incəlikdən daha çox şey ifadə edir.
Bu, qayğı anlayışını ifadə edir.
Bu, nəsillər arasında əlaqəni ifadə edir.
Sonrakı onilliklərdə Kimmik populyasiyası xəstəliklər və ənənəvi İnuit həyat tərzini dəyişdirən hökumət qərarları səbəbindən kəskin şəkildə azaldı. Lakin 1949-cu ildə bu bağ hələ də canlı və qırılmaz idi.
Bəlkə də həmin bala onun yanında böyüyüb. Bəlkə də xizəkdən qabaqda qaçıb və ya sadəcə sığınacağın girişində uzanıb küləyi dinləyib. Bir şeyi bilirik: bu fotoşəkil sadəcə bir anı deyil, daha çox şeyi əks etdirir.
Bu, bir mirası qoruyub saxladı.
Sözlərlə deyil, jestlərlə ötürülən bir mədəniyyət.
Arxadan arxaya.
Nəsildən-nəslə.
Larisa Nikora
TEREF