Osmanlı'nın kuruluş destanında yalnızca Türk ve Müslüman isimler yoktur. Bu destanın en ilginç ve en az bilinen kahramanlarından biri, aslında bir Bizans komutanıdır: Mikhael Kosses, yani tarihimize Köse Mihal adıyla geçen adam.
Asıl adı Mikhael Kosses olan Köse Mihal, Osmanlı kayıtlarına göre Harmankaya tekfuru olarak görev yapıyordu. Bilecik'in doğusunda, Uludağ'ın eteklerindeki bu Bizans sınır beyinin hikâyesi, düşmanlıkla başlayıp derin bir dostlukla devam etti.
Bizans hanedanıyla yakınlığı bilinen Mikhael Kosses, İmparator'un Sakarya Havzası'ndaki önemli komutanları arasında yer alıyordu. Kayı Boyu Söğüt-Domaniç çevresine yerleştiğinde ise o, bu bölgedeki kalelerin tekfuruydu. İki taraf başlangıçta rakipti.
Osmanlı tarihçilerine göre bir çarpışmada esir düşen Mihal Bey, Osman Gazi'nin kendisine gösterdiği merhamet karşısında derin bir etki altında kaldı. Osman Gazi düşmanını affetmişti; hem de yiğitliğine duyduğu saygıdan. Bu tek an, iki adamın kaderini kökten değiştirdi.
Hristiyan derebeylerinin bir düğün vesilesiyle Osman Bey'e suikast hazırlığı yaptığını öğrenen Köse Mihal, Osman Bey'i zamanında uyararak önlem almasını sağladı; böylelikle Yarhisar ile Bilecik'in zaptına da vesile oldu. Artık o yalnızca bir müttefik değil, Osman Gazi'nin can yoldaşıydı.
Yıllar içinde Bizans İmparatorluğu'ndaki siyasi krizlerin yarattığı kargaşadan bunalan Mikhael Kosses, Osman Gazi'nin yanına vararak Müslüman olmak ve onun safına geçmek istediğini ifade etti. Tarihî kaynaklar bu olayın 1313 yılında yaşandığını bildirmektedir. Geleneğe uygun olarak Abdullah adını aldı; ama tarih onu hep Köse Mihal diye anacaktı.
İyi bir akıncı komutan, gayri nizami savaş ustası ve diplomat kişiliğiyle Kuruluş Dönemi'nin pek çok önemli olayına damgasını vurdu. Sakarya Havzası'nda Taraklı, Göynük ve Mudurnu kuşatmalarında bulundu; bu hat üzerinde pek çok yerleşim yerinin Osmanlı hâkimiyetine girmesini sağladı. Bursa'nın fethinde de önemli rol oynadığı bilinmektedir.
Köse Mihal, Bursa'nın fethinin ardından tarih sahnesinden sessizce çekildi. Ölüm tarihi ve yeri bugün hâlâ bir sır olarak kalmaktadır. Ancak bıraktığı miras çok daha uzun soluklu oldu. Soyundan gelenler, Mihaloğulları adıyla Rumeli'nin fethiyle birlikte Avrupa'ya geçerek akıncı beyi olarak dört yüz yıl boyunca Osmanlı'ya hizmet etti; Balkanların fethinde büyük rol oynadılar.
Köse Mihal'in hikâyesi bize şunu hatırlatır: Büyük devletler yalnızca savaşlarla değil, insanları kazanmasını bilerek de kurulur.
Tarih Gelecektir
TEREF