Eski Türk kültüründe ve devlet geleneğinde devletin, toplumun ve evrenin düzenini sağlayan temel direkler vardır. Bu direklerin en bilineni hukuki ve siyasi kuralları temsil eden Töre olsa da, toplumsal hayatın ruhi, ahlaki ve insani boyutunu şekillendiren Og ve Uz kavramları da en az Töre kadar büyük bir kutsallığa sahiptir.
Og kavramı, Eski Türkçede en temel anlamıyla anne demektir. Günümüzde kullandığımız öksüz kelimesi, yani annesiz kalma durumu da doğrudan bu kökten türemiştir. Ancak kelimenin manası sadece biyolojik bir annelikle sınırlı kalmaz. Og aynı zamanda kök, dayanak, koruyucu güç ve varoluşun merkezi anlamlarına gelir. Bu kökten türeyen oğuş sözcüğü ise Eski Türkçede aileyi ve soyu ifade eder ki bu da Türk toplumsal yapısının en küçük ve en kutsal birimidir.
Uz kavramı ise Eski Türkçede işinin ehli, usta, becerikli ve sanatçı anlamına gelir. Bir işi en mükemmel, en estetik ve en doğru şekilde yapma halini anlatır. Günümüzdeki uzman ve uzlaşmak kelimeleri de bu kökten beslenir. Kelime aynı zamanda iyi, güzel ve doğru anlamlarını da barındırır. Eski Türklerde bir kişiye Uz denmesi, onun sadece el yeteneğini değil, ahlakının temizliğini ve doğruluğunu da simgelerdi.
Bu iki kavramın Töre gibi kutsal sayılmasının sebebi, Türklerin evren ve devlet algısında gizlidir. Türk devlet felsefesinde devlet büyük bir aile, yeryüzü ise ilahi bir düzen alanı olarak görülürdü.
Og kavramı, bu büyük yapının şefkat, koruma ve sadakat kaynağıdır. Türk mitolojisindeki çocukların ve hamilelerin koruyucusu Umay Ana kutsallığı, toprağa Toprak Ana denilmesi ve devlet yönetiminde Kağan'ın yanında Hatun'un da kurultayda ve yönetimde söz sahibi olması hep Og anlayışının birer yansımasıdır. Kağan babayı, Hatun ise anayı yani Og'u temsil ederek devleti ve halkı bir arada tutardı.
Anadolu Çepni Yörük Türkmen Alevileri
TEREF