Nazar boncuğundan medet umanlar, kurşun döktürenler, türbelere çaput bağlayanlar, ağaçları ve pınarları kutsallaştıranlar, ölülere belirli günlerde yemek dağıtanlar...
Bunların hiçbiri İslam'ın temel kaynaklarında yoktur. Bunlar Orta Asya'dan taşınan Şamanist geleneklerin günümüzdeki yansımalarıdır.
İşin ilginç tarafı, kendisini "öz Türk", "öz Müslüman" ve hatta "İslam'ın savunucusu" olarak tanımlayan birçok kişi, aslında farkında olmadan İslam öncesi inançların ritüellerini sürdürmektedir.
Yüzyıllardır bu topraklarda din ile kültür birbirine karıştırıldı. Halkın inançları, devletlerin resmi ideolojileri ve milliyetçi anlatılar iç içe geçirildi. Sonuç olarak ortaya ne tam anlamıyla İslami ne de tamamen eski Türk inançlarına dayanan; ikisinin karışımından oluşan bir toplumsal yapı çıktı.
Ortaya Türk toplumuna özgü melez bir inanç sistemi çıktı.
Bugün insanlara "Şamanist gelenek uyguluyorsunuz" deseniz öfkelenirler. Ama aynı insanlar nazar boncuğunu boynundan çıkarmaz, türbe kapılarında dilek diler, ağaç dallarına bez bağlar.
Demek ki mesele inanç değil; mesele insanların tarihlerini ne kadar bildiğidir.
Belki de bazıları önce aynaya bakıp şu soruyu sormalıdır:
Savunduğum şey gerçekten din mi, yoksa bana din diye öğretilmiş yüzlerce yıllık gelenekler mi?
Hasan Göçer
TEREF