Prof. Halil İnalcık’ın, Patrikhane ile ilgili 2008’de yaptığı uyarılar, bugün de aynı güncelliğini ve önemini korumaktadır:
“Patrik Bartholomeos’un, ‘Patrikhane’nin Bizans döneminden beri kesintisiz devam ettiği ve Bizans döneminden gelen Ortodoks hakları üzerindeki evrensellik iddiasını hâlâ sürdürdüğü’ iddiası tarihi verilere tamamıyla aykırıdır.”
“Türk hükümetlerinin de göz yumması sonucu, Lozan’daki statüyü değiştirme yolunda oldubittiler gerçekleştirdiler… Patriğin siyasetçileri tebrik, ziyaret etme girişimlerine tavır konmadı… Türkiye’yi ziyaret eden yabancı liderlerin Patrik’i ziyareti vazgeçilmez bir protokol haline döndü.”
“Türkiye açısından Patrikhane’nin statüsü Lozan’da belirlenmiştir… Türk hükümetleri Lozan’ın delinmesini amaçlayan her hareket karşısında olmalıdır. Patrik’in Yunan destekli iddialarını kabullenirsek, Lozan delinmiş olur. Yunanlılar, AB’nin de gücünü kullanarak, İstanbul’da Ortodoks dünyasını temsil eden bir makam yaratmak istiyor. Patriklik ve Yunan hükümeti ‘Megali İdea’nın gerçekleşmesi için işbirliği yapıyor. 18. asırdan beri bütün Yunanlıların gönlünde yatan emel İstanbul’da Yunan hâkimiyetini yeniden kurmak, Kıbrıs’ta, Pontus’ta, Batı Anadolu’da Bizans’ı ihya etmektir… Ekümeniklik kabul edilirse, Türkiye’nin değil Yunanistan’ın gelecekteki planlarını en iyi temsil eden kişi olur. Türkiye’nin elçisi ise Kıbrıs ve Ege sorunlarında Yunanistan’a karşı neden Türkiye’ye destek olmuyor? Yunan makamları, Patrikhane için ‘Türkiye’nin büyükelçisi’ tanımını yapıyor?”
Bu uyarılar, millî egemenliğimizin ve Lozan Antlaşması ile çizilen sınırlarımızın korunması açısından hayati öneme sahiptir. Lozan’ı deldirmeyeceğiz.
Türk Milleti, tarihî haklarına, vatan bütünlüğüne ve millî çıkarlarına yönelik hiçbir oldubittiye, siyasî manevraya veya uluslararası baskıya boyun eğmeyecektir.
Yazar Çiğdem Çimen