Bir tarihçinin "Hülagü Han'ın Sarayı Van'da bulundu' açıklaması sanki yeni bir keşifmiş gibi medyada ilgi gördü.
Halbuki bu sarayı ilk önce bulan benim. 2012'de yayımladığım " Van Gölü Havzası ve Erciş Tarihi" adlı kitabımda yer verdim. Hakkında video hazırladım gazete ve bloglarda yazdım. Sonraki kitaplarımda da konuya yer verdim.
Çaldıran'daki yerini de oradaki yaşlı bir akrabamın vasıtasıyla öğrendim ama defineciler talan etmesin diye gizli tuttuk.
Katip Çelebi Üniversitesi benim internette konuyla ilgili yazılarımdan yola çıkarak yerini buldu. Moğolistan Devleti ile temas kurdular. Ortak çalışma yapıldı.
Bulunan seramik parçaları Çin'deki Kubilay Sarayı buluntularıyla büyük benzerlik gösterir. Bir yıl önce Moğolistan Cumhurbaşkanı da Van'a geldi ve saray kalıntılarında incelemede bulundu.
Çaldıran'daki yapı temeli geniş bir alana yayılıyor. 1260'da ilk inşa eden Cengiz Han'ın torunu Hülagü'dur ancak ordugâh, kale ve şehir, oğlu Abaka Han tarafından yapıldı ve O'nun adıyla anılmaya başlandı.
Yöre halkı bir süre öncesine kadar buraya "Abaga" ve "Ebeğe" derdi. Cumhuriyet döneminde Abaga'nın adı "Çaldıran" yapıldı. 1954 tarihinde olabilir.
Cengiz Han'ın torunlarından biri daha buranın batısında Erciş tarafında şehir, pazar ve kale yaptı. Onu da ben ve bir kaç arkadaşım biliyor.
İlgili dönemde çok sayıda Moğol ve Tatar kabilesi de Aladağ'la Tendürek Dağı eteklerinde ve yeni kurulan şehre yerleşti.
Abaka Han Selçuklu Veziri Pervane'yi Erciş'teki İlhanlı Sarayı'na çağırıp 1277'de öldürdü.
Mehmet Fatih Bekirhan