İskitlerin Türklüğünü kanıtlayan en güçlü bağ ise inançları, yani mitolojileridir. Doğaya duydukları saygı, tanrıları ve törenleri, kendilerinden sonra gelen Hun ve Göktürk gibi Türk devletleriyle tamamen aynıdır.
Eski tarihçilerin kitaplarında anlattığı İskit inançları, bildiğimiz kadim Türk kültürüyle birebir uyuşmaktadır. Bunu beş ana başlıkla görebiliriz:
1. Gök Tanrı ve Toprak Ana İnancı
İskitlerde: İskitler en büyük tanrı olarak gökyüzünü yöneten *"Papayos"*a inanırlardı. Onun eşi ise toprağı ve bereketi simgeleyen "Api" idi.
Türk Kültüründeki Yeri: Bu inanç, Türklerdeki Gök Tengri (Gök Tanrı) ve Ötüken (Toprak Ana) inancının aynısıdır. Eski Türkler de evrenin Gök ve Toprak arasındaki dengeden oluştuğuna inanırdı.
2. Kutsal Kılıç ve Demir Kültü
İskitlerde: İskitler, savaş tanrılarını sembolize etmesi için büyük çalı yığınlarının tepesine demir bir kılıç saplarlardı. Bu kılıcı kutsal sayar, önünde ant içer ve kurban sunarlardı.
Türk Kültüründeki Yeri: Demiri ve kılıcı kutsal görmek tamamen Türk boylarına özgü bir adettir. Örneğin, Hun İmparatoru Attila, gücünü dünyaca ünlü *"Savaş Tanrısının Kılıcı"*nı bularak meşrulaştırmıştır. Göktürklerin Ergenekon Destanı'nda demir dağı eritmesi de bu inancın devamıdır.
3. At Kurban Etme Törenleri
İskitlerde: İskit mitolojisinde tanrılara sunulan en değerli hediye attı. Özellikle Güneş tanrısına, dünyadaki en hızlı canlı olduğu için en hızlı koşan atları kurban ederlerdi.
Türk Kültüründeki Yeri: Altay ve Sibirya Türklerinde de Gök Tanrı'ya beyaz at kurban etmek en büyük ibadet sayılmıştır. Türk mitolojisinde at, sahibine öteki dünyada da rehberlik eden kutsal bir arkadaştır.
4. Kurgan (Mezar) Kültürü ve Öteki Dünya
İskitlerde: Ölen krallarını ve kahramanlarını kurgan adı verilen korunaklı oda-mezarlara gömerlerdi. Kişinin atını, kılıcını ve altın eşyalarını da öteki dünyada kullansın diye yanına koyarlardı.
Türk Kültüründeki Yeri: Hunlar ve Göktürkler de aynı şekilde kurganlar yapmış, ölülerini eşyalarıyla gömmüşlerdir. Bugün Sibirya'da bulunan İskit kurganlarındaki eşyalar ve halı motifleri, Türk sanatının ilk örnekleridir.
5. Dünyaya Türeyiş Destanı
İskitlerde: İskit hikayelerine göre, ilk ata olan *"Targitay"*ın üç oğlu vardı. Gökten yere altın bir saban, boyunduruk, balta ve kase düştü. Bu kutsal eşyaları sadece en küçük oğul yerden kaldırabildi ve hükümdar oldu.
Türk Kültüründeki Yeri: Gökten düşen kutsal eşyalar ve üç oğul motifi, ünlü Oğuz Kağan Destanı’ndaki Üç Oklar ve Bozoklar hiyerarşisiyle tamamen aynı mantıktır. Ayrıca en küçük oğlun ata ocağını (tahtı) koruması geleneği eski Türk hukukunun temelidir.
Kısacası, İskitlerin dinsel törenleri, tanrıları ve dünyaya bakış açıları, Avrupalı veya İranlı kavimlerden çok farklıdır. Gök Tanrı'ya inanmaları, kılıcı kutsal saymaları, ölülerini atıyla kurgana gömmeleri, onların özbeöz Orta Asya bozkır Türk kültürüne ait olduklarını ispatlar. İskitler, Türk tarihinin ve mitolojisinin bilinen en eski ve en güçlü yapı taşlarından biridir.
Kaynaklar
Herodot (Herodot Tarihi, 4. Kitap): İskitlerin yaşamını, tanrılarını ve türeyiş hikayelerini bizzat o dönemde kaydeden en eski antik tarih kitabı.
Prof. Dr. Bahaeddin Ögel (Türk Mitolojisi): İskitlerdeki doğa ve at inançlarının, sonraki Türk boylarındaki inançlarla nasıl aynı olduğunu anlatan temel kaynak.
Prof. Dr. İlhami Durmuş (İskitler): İskitlerin tarihi, kurganları ve Türk dünyasıyla olan doğrudan kültürel bağlarını inceleyen akademik kitap.
Zeki Velidi Togan (Umumi Türk Tarihine Giriş): İskit/Saka topluluklarının yönetim yapısının ve kültürünün Türk karakteri taşıdığını ortaya koyan önemli tarih çalışması
Yeliz Kılıçaslan
Bahtiyar Aydın
Vedat Köle