1806-cı ilin isti yay gecəsi... Londonun tüstülü, səs-küylü barlarından birində hakim olan şən əhval-ruhiyyə qəfil yüksələn qəzəbli səslərlə pozuldu. İki məşhur centlmen – parlament üzvü Hamfri Hovard və qüdrətli Qraf Berrimor arasında düşən mübahisə qısa zamanda böyüyərək dönməz bir nöqtəyə çatdı.
​Səbəb sadə bir kart oyunu idi, lakin qürur hər şeydən üstün tutulurdu. Qraf Berrimor qarşı tərəfi hiyləgərlikdə günahlandırdı, səbri daşan Hovard isə dözməyib onu yumruqladı. O dövrün qanunlarına görə bu ləkəni yalnız bir yolla yumaq olardı: duel.
​Növbəti gün səhər tezdən duel meydanında hər şey hazırdır. Tamaşaçılar, şahidlər və gərginlikdən nəfəsini udmuş ətraf – hamı ölüm-dirim savaşını gözləyir. Lakin uzaqdan gələn Hamfri Hovardın addımları hamını heyrətdən dondurur.
​O, əynindəki bahalı ingilis kostyumunu, köynəyini, paltosunu tamamilə çıxarıb qarşılarına çıxmışdı. Meydanda duran həmin o tanınmış deputat indi demək olar ki, tamamilə çılpaq idi – əynində yalnız alt paltarı qalmışdı. Yığılanlar şok içində idi: “Dəli olub?”, “Özünü biabır edir?” – deyə pıçıldaşırdılar.
​Ancaq bu dəlilik deyil, dəmir məntiq və soyuqqanlı hesab idi.
​Gənc illərində orduda hərbi cərrah işləmiş Hamfri Hovard ölümün gözünə dəfələrlə dik baxmışdı. O çox yaxşı bilirdi ki, döyüş meydanında insanları əksər hallarda güllənin özü deyil, həmin güllənin dərini deşərkən bədənə sürüklədiyi parça qırıntıları öldürür. Parça yaraya girərək dəhşətli infeksiyalara, qanqrenaya və əzablı ölümlərə səbəb olurdu. Hovard isə ölməyə hələ tələsmirdi.
​O, soyuqqanlıqla qrafa və şahidlərə tərəf baxıb məqsədini izah etdi. Həmsöhbətləri anladılar ki, bu adam həm həkim kimi çox ağıllı, həm də ölümdən qorxmayacaq qədər cəsurdur.
​Qraf Berrimor isə vəziyyətin absurdluğuna baxdı. O, tarixdə çılpaq bir kişini öldürmüş qaniçən və ya çılpaq bir rəqib tərəfindən məğlub edilmiş gülünc bir aristokrat kimi qalmaq istəmirdi. Gərgin anı qəhqəhə əvəz etdi. Tərəflər silahlarını aşağı saldılar, əl sıxaraq mübahisəyə son qoydular.
​Hovardın məntiqi həm onun həyatını xilas etdi, həm də tarixinə ən qeyri-adi duel kimi düşdü.
Derya Qarib