Etana; Sümer Kral Listesi'ne göre Kiş'in birinci hanedanının on üçüncü kralıydı . Mashda'nın oğlu Arwium'un halefi olarak Kiş kralı olarak listelenmiştir. Liste ayrıca Etana'dan "göğe yükselen ve tüm yabancı ülkeleri birleştiren çoban" olarak bahseder ve oğlu Balih'in 400 yıl hüküm sürdüğü söylenmeden önce 1.560 yıl hüküm sürdüğünü (bazı kopyalarda 635 olarak okunur) belirtir .
Sümer Kral Listesi'nin erken dönemindeki krallar, çağdaş Erken Hanedan belgelerinde bahsedilmedikleri sürece genellikle tarihsel olarak kabul edilmezler. Yani mitolojik figürler olarak kabul edilirler ve listedeki kayda göre gerçek dışı bir iktidar süreleri vardır. Etana da bunlardan biridir.
Bir Babil efsanesine göre Etana; dini bütün ve tanrılara karşı görevini eksiksiz yerine getiren tanrısal kültleri sadakatle ve
gayretle uygulayan bir kraldır fakat çocuksuz olmakla lanetlenmiştir. Bir çocuk sahibi olmak için can atıyordur, ta ki bir gün açlıktan ölmek üzere olan bir kartalı kurtarana kadar bu düşü gerçekleşmemiştir. Efsanevi doğum otunu duymuştur fakat o otu nasıl bulacağını bilmemektedir. Bu ot ölümlülerin ulaşamayacağı kadar uzak olan gökte bulunmaktadır. Etana göğe çıkmak için; gösterdiği dostluğa ihanet ederek yavrusunu yediği bir yılan tarafından atıldığı çukurdan kurtardığı bu kartalın yardımını alır.
Kartal onu gökyüzüne çıkarıp doğum bitkisini bulmaya götürür. Bu olay çeşitli mühürlerde tasvir edilmiş ve çivi yazısı ile kayda geçirilmiştir.
Bu olaydan sonra oğlu Balih dünyaya gelir.
Efsanenin ayrıntılı biçiminde; tepesinde kartal yuvası ve tabanında bir yılan bulunan bir ağaç vardır. Hem yılan hem de kartal, Utu'ya (güneş tanrısı) birbirlerine karşı iyi davranmaya söz vermişlerdir ve çocuklarıyla yiyeceklerini paylaşırlar. Ama bir gün kartal, yılanın çocuklarını yer. Yılan geri gelir ve ağlar. Utu yılana ölü bir boğanın midesine saklanmasını söyler. Kartal boğayı yemek için aşağı iner. Yılan kartalı yakalar, açlıktan ve susuzluktan ölmesi için onu bir çukura atar. Utu kartala yardım etmesi için Etana adında bir adam gönderir. Etana kartalı kurtarır, ancak aynı zamanda kuştan bir oğul babası olmak için doğum bitkisini bulmasını ister. Kartal Etana'yı tanrı Anu'nun cennetine götürür ancak Etana havada korkar ve yere geri döner. Başka bir girişimde bulunur ve doğum bitkisini bulur, bu da ona Balih'e sahip olma olanağı sağlar.
Şimdiye kadar bu anlatının; üç dilde, üç versiyonununa ulaşıldı. Eski Babil versiyonu Susa ve Tell Harmal'da (İran) , Orta Asur versiyonu Assur'dan (Irak) ve standart versiyonu ise Ninova'da (Irak) bulundu.
Görseller: Etana Efsanesi. Akkad İmparatorluğu dönemine ait mühür baskısı.
Etana Destanı'nın çiviyazısı bir parçası, Akadça, MÖ 1895- MÖ 1595 civarı.
Yazı : Bilhan Akkaya