Bir vaxtlar nəhəng hesablama mərkəzləri quraraq “Bitcoin” qazancı əldə edən kriptovalyuta şirkətləri indi həmin infrastrukturdan süni intellekt üçün istifadə etməyə başlayırlar. “Bitcoin” mədənçiliyindən AI və yüksək məhsuldarlıqlı hesablama texnologiyalarına keçid sürətlənir.

Valyuta.az xəbər verir ki, BBC-nin məlumatına görə, “Bitcoin” mədənçiliyi şirkətləri son illərdə kriptovalyutanın qiymətinin yüksəlməsi fonunda güclü kompüterlərdən ibarət nəhəng data mərkəzlərinə milyardlarla dollar sərmayə qoyublar. Lakin 2025-ci ilin oktyabrında təxminən 124 min dollara çatan “Bitcoin”in qiymətinin sonradan kəskin düşməsi və mədənçilərin qazancının azalması şirkətləri alternativ gəlir mənbələri axtarmağa vadar edib.

Hazırda “TerraWulf”, “Ionic Digital”, “Core Scientific”, “Iris Energy”, “Bitdeer”, “Riot Platforms” və “Hut 8” kimi şirkətlər investisiyalarının və hesablama güclərinin bir hissəsini süni intellekt layihələrinə yönəldirlər.

Bu keçidin əsas səbəblərindən biri kriptovalyuta mədənçiliyi ilə süni intellekt arasında texniki oxşarlıqdır. Hər iki sahə böyük həcmdə elektrik enerjisi və güclü hesablama sistemləri tələb edir. Mədən şirkətləri həmçinin ucuz elektrik enerjisi tapmaq və böyük data mərkəzlərini səmərəli idarə etmək sahəsində illərlə təcrübə qazanıblar.

AI daha sabit gəlir vəd edir

Şirkətlər üçün əsas üstünlüklərdən biri AI infrastrukturunun uzunmüddətli müqavilələr əsasında daha sabit gəlir gətirə bilməsidir. Məsələn, “Riot Platforms” süni intellekt şirkəti Anthropic ilə 20 illik, 9 milyard dollarlıq hesablama müqaviləsi imzalayıb.

“Bitdeer” isə Anthropic üçün hesablama gücü təmin etmək məqsədilə 16 illik müqavilə bağlayıb.

Qazaxıstanda 2020-ci ildə böyük “Bitcoin” mədənçiliyi kompleksi açan “Enegix” də istiqamətini dəyişir. Şirkət infrastrukturunun əhəmiyyətli hissəsini AI və yüksək məhsuldarlıqlı hesablama sistemlərinə uyğunlaşdırmağı planlaşdırır.

Bəzi şirkətlər keçidi maliyyələşdirmək üçün sahib olduqları “Bitcoin”lərin bir hissəsini satmağa məcbur olublar. Çünki kriptovalyuta mədənçiliyi üçün nəzərdə tutulmuş infrastrukturun AI sistemlərinə uyğunlaşdırılması böyük xərc tələb edir.

Geri qayıtmaq çətin olacaq

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, “Bitcoin”in qiymətinin son vaxtlar yenidən yüksəlməsi belə şirkətləri əvvəlki fəaliyyətlərinə qaytarmaq üçün kifayət etməyə bilər. “Bitcoin” avqust ayında təxminən 30 faiz bahalaşaraq 80 min dollar ətrafına yüksəlib.

Sektor analitikləri bildirirlər ki, bir neçə giqavat gücündə enerji infrastrukturu AI üçün yenidən qurulduqdan sonra onun yenidən kriptovalyuta mədənçiliyinə qaytarılması çətin olacaq. Bunun səbəbi AI şirkətləri ilə 10-20 illik uzunmüddətli müqavilələrin bağlanmasıdır.

Bununla belə, bütün şirkətlər “Bitcoin” mədənçiliyindən tamamilə imtina etmir. “Bitdeer”in strategiya üzrə rəhbəri Haris Basit hesab edir ki, gələcəkdə ikili model daha geniş yayıla bilər. Şirkətlər “Bitcoin” mədənçiliyini saxlayaraq, eyni zamanda AI üçün hesablama gücü təqdim edə bilərlər.

Beləliklə, süni intellektə artan tələbat kriptovalyuta sənayesində yeni dönüş yaradır. Nəhəng enerji və hesablama infrastrukturu artıq yalnız rəqəmsal valyuta hasil etmək üçün deyil, AI sistemlərini işlətmək üçün də istifadə olunur. Bu dəyişiklik isə kriptovalyuta mədənçiliyi bazarının gələcək strukturuna ciddi təsir göstərə bilər.