Qədim Troya şəhəri Het mixi yazı mətnlərində tez-tez Viluşa (və ya Viluşa), bəzən isə sinonimi olaraq Truvişa (və ya Taruişa/Truvisa) kimi xatırlanır.
Viluşa (və ya Viluşa) Het mixi yazı sənədlərində qeyd olunan qədim şəhər-dövlətdir və indiki Türkiyənin şimal-qərbindəki Troya (Hisarlık təpəsi) arxeoloji ərazisi ilə eyniləşdirilir.
Viluşa Son Tunc dövründə (təxminən eramızdan əvvəl 15-13-cü əsrlər) Qərbi Anadoluda Xet İmperiyasının vassal dövlətlərindən biri idi. Tarixi Xet lövhələrindən məlumdur:
Eramızdan əvvəl 13-cü əsrin sonları: Viluşadakı münaqişələr Tavaqalava və Manapa-Tarhuntanın məktublarında qeyd olunur. Bir vaxtlar Kral Valmu taxtdan düşür və onu Xet kralı IV Tudhaliya tərəfindən taxt-taca qaytarmaq planları var.
Eramızdan əvvəl təxminən 1200-cü il: Tunc dövrünün süqutu və Het imperiyasının zəifləməsi ilə Viluşa artıq hədəf deyil. Arxeoloji cəhətdən Troya VIIa təbəqəsi yanğın və dağıntı ilə başa çatır; (bu, əfsanəvi Troya müharibəsinin tarixi nüvəsi kimi şərh olunur, baxmayaraq ki, Het sənədlərində birbaşa Yunan hücumundan bəhs edilmir).
Viluşa Luvian sivilizasiyasına məxsus Anadolu krallığı idi. Het imperiyasının vassalı/müttəfiqi olsa da, etnik və mədəni cəhətdən Luviandır. Bu gün bu, yerli Anadolu (Luvian) xarakteri daşıyan qədim Troya üçün Het adı hesab olunur.
Viluşa öz dövrü üçün varlı, strateji və təsirli bir şəhər idi, lakin "böyük bir imperiya mərkəzi" miqyasında deyil - daha çox güclü bir regional qala şəhəri.
Capri Sönmez
TEREF