29 iyul 1512-ci il səhəri (bəzi mənbələrə görə aprelin sonu) II Bayezid sarayı tərk etdi. Xalq və yeniçərilər "müqəddəs" hesab etdikləri Sultana böyük kədərlə vida etdilər.
Rəvayətə görə, Bəyezid atının üstündə şəhərdən çıxarkən xalq ağladı və o, olduqca yorğun halda vida etdi.
Onu təxminən 300-400 nəfərlik bir mühafizəçi, sadiq xidmətçiləri və xəzinəsinin bəzi aktivləri müşayiət edirdi. Onun təyinat yeri doğulduğu yer Dimetoka şəhəri idi və o, burada dinclik tapacağına inanırdı.
Sultanın səhhəti artıq uzun müddətdir pisləşirdi (gut və qocalıq). Lakin səyahət irəlilədikcə vəziyyəti qəfildən pisləşdi. İstanbuldan təxminən 100 kilometr aralıda yerləşən Çorlu ətrafına çatanda o, hərəkət edə bilmirdi. 26 may 1512-ci ildə Çorlu yaxınlığındakı Abalar (və ya Hafsa) kəndi yaxınlığında bir dayanacaq edildi.
Bəyazid orada xəstələndi. Tarixçilər onun son anlarında çox az danışdığını və daim dua etdiyini qeyd edirlər.
Bəyazidin ölümü Osmanlı tarixindəki ən böyük "soyuq hadisələrdən" biridir. İki əsas ssenari nəzərdən keçirilir:
Deyilənə görə, 60 yaşdan yuxarı olan sultan, oğulları arasında hakimiyyət uğrunda mübarizə, taxtdan zorla uzaqlaşdırılma kədəri və səyahətin çətinlikləri səbəbindən yaşadığı böyük ruh düşkünlüyü səbəbindən infarkt keçirib.
Ən güclü iddia, Yavuz Sultan Səlimin atasını gələcəkdə "mərkəz nöqtəsi" olacağından qorxduğu üçün aradan qaldırmaq istədiyidir.
Dövrün tarixçisi Hoca Sadəddin Əfəndi, içkisinə şəxsi həkimi tərəfindən zəhər əlavə edildiyini iddia edir. Hətta şayiələrə görə, sultanın daxili orqanlarının zəhərdən zədələndiyi də var. Bəyazid öldükdə, onun ətrafındakılar böyük bir panikaya düşdülər. Ölümü gizli saxlamağa çalışılsa da, xəbər tez bir zamanda yayıldı. Cəsədi balzamlandı (kimyəvi maddələrlə qorundu), müvəqqəti tabuta qoyuldu və İstanbula geri göndərildi. 1-)👉 Oğlu Yavuz Sultan Səlim atasının dəfn mərasimini Yenibahçe ərazisində qarşıladı. Yeni sultan atasının tabutunu şəxsən özü daşıdı və möhtəşəm bir dəfn mərasimi təşkil etdi. II Bəyazid, adını daşıyan Bəyazid Məscidinin qəbiristanlığındakı məzarında dəfn edildi. 📚 Hoca Sadəddin Əfəndi, Tacüt-Təvarih, 4-cü cild: "Sultan Bəyazidin ölümü"
İsmayıl Haqqı Uzunçarşılı, Osmanlı tarixi, II cild, 2-ci səhifə
Türk Tarixi Çadırı
TEREF