Onlardan biri də Uralsk şəhərindən 50 kilometr aralıda, Qazaxıstanın şimal-qərbindəki çöllərdə tapılan "Qızıl Şahzadə" adlanan şəxsdir.

Kəşf edən arxeoloq Yana Lukpanovadır.
***
1968-ci ildə Dolmatov adlı sadə bir sovet ekskavatorçu Dolinnı kəndi yaxınlığındakı açıq sahədə qədim bir xəzinə tapdı. Xəzinənin içində sadə dillə desək, fincan olan riton da var idi. Əvvəlcə bunun təsadüfi tapıntı olduğu düşünülürdü. Lakin bu yaxınlarda Yana Amangeldiyevna ritonu gördü. O, dərhal belə tapıntıların təsadüfi olmadığını anladı. İlk fürsətdə sahəyə getdi, diqqətlə araşdırdı və əvvəllər diqqət yetirilməyən, dağıdılmış və demək olar ki, yerə yıxılmış qədim bir kurqan aşkar etdi. Arxeoloqun instinktləri doğru idi. 2012-ci ildə kurqan qazıntı işləri aparıldı. Məhz orada "Qızıl Şahzadə" aşkar edildi - əslində, yaxınlıqda tapılan artefaktlardan da göründüyü kimi, zadəgan Sarmat qadını, keşiş qadın idi: buxur yandırıcılar, rituallar üçün qablar, canavar dişləri və sümükləri - amuletlər və s. Dəfn ritualı da maraqlıdır: keşiş qadının cəsədi taxta çərçivəyə qoyulub yandırıldı, sonra dərhal torpaqla örtüldü. Görünür, bu, Sarmat xalqına xas olan bir növ odla təmizlənmə idi.
Çərçivənin üstündə daha iki qadının - çox güman ki, xidmətçilərin - qalıqları da tapıldı. Hər iki qadının kəllələri olmadığı üçün, onların növbəti həyatda məşuqələrinə yoldaşlıq etmələri üçün qurban verildiyini güman etmək olar. Bundan əlavə, dəfn yerində qərbə baxan at qoşqu hissələri, qulluqçuların cəsədləri və "Qızıl Şahzadə"nin özünün cəsədi kimi tapıldı. Təmizləyici od ikiqat rol oynadı. Bir tərəfdən, o, taxta evin həm sümüklərini, həm də taxtalarını xarab etməyi bacardı. Digər tərəfdən, oksigen çatışmazlığı səbəbindən tam gücdə yanmadı. Digər tərəfdən, bu, bir çox şeyi xilas etdi.
Böyük Çöl Köçəriləri
TEREF