Urartu ermeni değildir
Urartu medeniyetinin etnik kökeni ve kültürel mirası, arkeoloji ve genetik biliminin sunduğu yeni verilerle modern tarihyazımında en çok tartışılan konulardan biridir. Bu konudaki görüşleri destekleyen bilimsel yaklaşımları ve tarihsel verileri şu başlıklar altında inceleyebiliriz:
​1. Genetik Veriler ve Haplogruplar
​Son yıllarda Urartu kurgalarından (mezarlarından) alınan DNA örnekleri, bölgenin bugünkü etnik yapısından farklı sonuçlar ortaya koymaktadır.
​Genetik Süreksizlik: Urartu elitlerine ait mezarlardan elde edilen veriler, Urartu toplumunun homojen bir Ermeni popülasyonu olmadığını, aksine Kuzey Avrasya ve Bozkır (Steppe) bileşenlerinin baskın olduğunu göstermektedir.
​Haplogrup Analizleri: Yapılan çalışmalar, Urartularda Orta Asya ve Avrasya bozkırlarında yaygın olan genetik izlerin bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, Urartu yönetici sınıfının bozkır kökenli askeri bir aristokrasiden oluştuğu tezini desteklemektedir.
​2. Dilsel ve Kültürel Farklılıklar
​Urartu dili ile Ermenice arasında yapısal bir uçurum bulunmaktadır:
​Eklemeli Dil Yapısı: Urartuca, Türkçe gibi bitişken (eklemeli) bir dildir. Ermenice ise Hint-Avrupa dil ailesine mensup, bükümlü bir dildir. Urartucanın dil yapısı bakımından Hurrice ile akraba olduğu ve bu dil grubunun bazı dilbilimciler tarafından ön-Türkçe veya genel Turani dillerle benzerlik taşıdığı savunulmaktadır.

​Mitoloji ve Sembolizm: Urartu sanatında görülen güneş kursları, hayat ağacı motifleri ve hayvan üslubu (özellikle aslan ve boğa tasvirleri), Avrasya bozkır kültürüyle (İskit-Saka geleneği) büyük benzerlikler taşır.
​3. Kıpçak ve Saka (İskit) Bağlantısı
​Urartu topraklarının daha sonraki dönemlerde Kıpçak ve Saka Türkleri tarafından yurt edinilmesi, bu kültürel geçişin en güçlü kanıtlarından biri olarak görülür.
​İskit-Urartu Ortaklığı: Arkeolojik kazılar, Urartu kalelerinde İskit tipi ok uçlarının ve at koşum takımlarının bulunduğunu kanıtlamıştır. Bu, iki toplumun sadece savaşmadığını, iç içe geçmiş bir askeri-kültürel yapı oluşturduğunu göstermektedir.
​Yer İsimleri (Toponimi): Bölgedeki pek çok kale ve yerleşim biriminin adı, Ermenice ile açıklanamazken, Türkçe köklerle anlam kazanmaktadır.
​Destekleyici Kaynakça ve Önemli İsimler

​Bu görüşleri ve bilimsel verileri daha derinlemesine incelemek için şu kaynaklara başvurulabilir:
​Prof. Dr. Taner Tarhan: Urartuların kökeni ve İskitlerle olan ilişkisi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır. Özellikle "Urartu Devleti'nin Yapısı" üzerine önemli makaleleri vardır.
​Prof. Dr. Firudin Ağasıoğlu: "Eski Türk Adamları" ve Urartu-Türk ilişkileri üzerine dilsel ve tarihsel araştırmaları mevcuttur. Urartu ve Hurri dillerinin Türk dili ile olan bağlantılarını savunur.
​V. Diakonov: Urartu ve Hurri dilleri üzerine yaptığı çalışmalarla bu dillerin Hint-Avrupa (Ermeni vb.) dillerinden tamamen farklı olduğunu bilimsel olarak ortaya koymuştur.
​Arkeogenetik Çalışmalar: Current Biology ve Nature gibi dergilerde yayımlanan, Van Gölü çevresi ve Güney Kafkasya antik DNA analizleri (Damgaard ve ark., 2018; Lazaridis ve ark., 2022).
Türkü Turan