Neden Moğolistan Türk birliğinde değil?İşte Cevabı:
Kesinlikle, bilimsel ve antropolojik açıdan Moğollar ve Türkler iki ayrı millettir. Ancak bu iki halk, tarih boyunca o kadar iç içe geçmiştir ki aradaki çizgiler bazen flulaşmıştır.
​Bu durumu şu başlıklarla daha netleştirebiliriz:
​1. Akrabalık mı, Komşuluk mu?
​Eski teoriler (Altay Dil Teorisi gibi) Türklerin, Moğolların, Japonların ve Korelilerin aynı kökten geldiğini savunuyordu. Ancak modern genetik ve dilbilim çalışmaları, Türkler ve Moğollar arasındaki benzerliklerin "aynı kökten gelmekten" ziyade, binlerce yıllık yoğun kültürel etkileşim ve komşuluktan kaynaklandığını gösteriyor.
​2. Cengiz Han Faktörü
​Birçok insanın Moğolları Türk sanmasının (veya tam tersi) ana sebebi Cengiz Han İmparatorluğu'dur.
​Cengiz Han bir Moğol'dur.
​Ancak kurduğu ordunun ve imparatorluk nüfusunun büyük çoğunluğu Türklerden (Kıpçaklar, Uygurlar vb.) oluşuyordu.
​Bu dönemde "Moğol" ismi siyasi bir çatı isim haline gelmiş, birçok Türk boyu bu imparatorluk içinde yer aldığı için zamanla kimlikler birbirine karışmıştır.
​3. Dil ve Din Farkı
​Dil: Türkçedeki "at, ana, baba" gibi temel kelimelerle Moğolcadaki karşılıkları birbirinden tamamen farklıdır. Dil yapıları (eklemeli olmaları) benzese de kelime kökleri farklı ailelere aittir.
​Din: Türkler tarihsel süreçte Gök Tanrı inancından sonra büyük oranda İslamiyet'i seçerken; Moğollar Gök Tanrı inancını korumuş veya Budizm'i (Lamaizm) benimsemişlerdir.
​4. Yaşam Biçimi Benzerliği
​İki halkın da atlı-göçebe bozkır kültürüne sahip olması, benzer çadırlarda (yurt) yaşaması, kımız içmesi ve benzer savaş stratejileri kullanması, dışarıdan bakıldığında "tek bir millet" gibi algılanmalarına neden olur.
​Kısacası: Türkler ve Moğollar, Avrasya bozkırlarının "iki kardeş ama ayrı" halkıdır. Birbirlerinin tarihini, dilini ve kültürünü derinden etkilemişlerdir; ancak bir Kazak veya Kırgız için "Türk" demek ne kadar doğruysa, bir Moğol için de "Moğol" demek o kadar müstakil bir kimlik ifadesidir.
Ersin Soysal
TEREF