Çində humanoid robotların nümayişləri ilə yanaşı, daha səssiz, lakin sənaye üçün böyük əhəmiyyət daşıyan robotlaşma prosesi sürətlə davam edir. Ölkənin fabriklərində artıq 2 milyondan çox robot işləyir və Çin dünyada sənaye robotlarının ən böyük istehsalçısına çevrilib.

BBC-nin məlumatına görə, Pekin robototexnika və süni intellekt sahəsində ölkəni qlobal liderə çevirmək üçün milyardlarla dollar sərmayə qoyur. Bu strategiyanın əsas məqsədlərindən biri istehsalatda avtomatlaşdırmanı genişləndirmək və gələcəkdə işçi qüvvəsinin azalmasının qarşısını almaqdır.

Çində robotlar artıq yalnız nümayiş məqsədi daşımır. Onlar avtomobil və elektronika istehsalında qaynaq, rəngləmə, yükləmə, montaj və digər təkrarlanan işləri fasiləsiz yerinə yetirirlər. Ölkədə istehsal olunan sənaye robotlarının sayı da sürətlə artır və hazırda dünya üzrə sənaye robotlarının yarıdan çoxu Çində istehsal edilir.

İşçi qüvvəsinin azalması sürəti artırır

Çinin avtomatlaşdırmaya yönəlməsinin əsas səbəblərindən biri əhalinin qocalması və əmək resurslarının azalmasıdır. Rəsmi proqnozlara görə, 2035-ci ilə qədər ölkə əhalisinin üçdə birindən çoxunun yaşı 60-dan yuxarı olacaq.

Hazırda təxminən 120 milyon insan istehsalat sektorunda çalışır. Robotların sürətlə tətbiqi bir tərəfdən işçi çatışmazlığını aradan qaldıra bilər, digər tərəfdən isə milyonlarla insanın işini itirməsi riskini yaradır.

Məsələn, Çenqdu şəhərindəki bir zavodda robot qollar avtomobil, elektronika və külək turbinlərinin istehsalı üçün istifadə olunur. Şirkət bildirir ki, bir robot qolu təkrarlanan işlərin 90 faizindən çoxunu yerinə yetirəcək şəkildə proqramlaşdırıla bilər.

Avtomobil istehsalında da avtomatlaşdırma yüksək səviyyəyə çatıb. “Leapmotor” şirkətinin zavodlarında ştamplama, qaynaq və rəngləmə proseslərində demək olar ki, tam avtomatlaşdırmaya nail olunub. Bununla belə, avtomobillərin son yoxlanış mərhələsində hələ də yüzlərlə insan çalışır.


Çin “robot bədəni”, ABŞ isə “robot beyni” üzrə öndədir

Mütəxəssislər Çinin əsas üstünlüyünün güclü istehsal bazası olduğunu bildirirlər. Robot yaratmaq üçün lazım olan mühərriklər, batareyalar, elektronika, sensorlar və digər komponentlər ölkənin özündə istehsal olunur.

Bununla belə, süni intellekt və robotların “beyni” hesab olunan texnologiyalarda ABŞ hələ də üstün mövqedədir. Çin isə DeepSeek və digər süni intellekt şirkətləri vasitəsilə bu fərqi sürətlə azaltmağa çalışır.

İndi rəqabətin əsas istiqamətinin ən güclü süni intellekt modelini yaratmaqdan çox, həmin texnologiyanı milyonlarla real maşına tətbiq etmək olacağı gözlənilir.

Çin bunun üçün peşə məktəblərində də yeni kadrlar hazırlayır. Məsələn, Xançjou Texniklər İnstitutunda yeniyetmələr 15 yaşından robototexnika, süni intellekt və mühəndislik üzrə təhsil ala bilirlər.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, robotlaşma Çinin qocalan əhalisi və işçi çatışmazlığı problemini qismən həll edə bilər. Lakin proses həddindən artıq sürətlə aparılarsa, xüsusilə istehsalat sektorunda çalışan milyonlarla insan üçün ciddi sosial və iqtisadi problemlər yarana bilər.

Beləliklə, Çində robot inqilabı yalnız humanoid maşınların səhnədə nümayişindən ibarət deyil. Əsl dəyişiklik fabriklərdə baş verir və onun nəticələri həm Çin iqtisadiyyatını, həm də qlobal istehsal sistemini ciddi şəkildə dəyişə bilər.