Gözleri görmeyen bir usta, kapıdan giren genç ozanı daha ismini duymadan ayağa kalkıyor ve tarihe geçen o cümleyi söylüyor:
“Susun… Gelen Pir Sultan olsa gerektir!”
Bu cümle, 1972 yılında Sivas’ın Sivrialan köyünde, Âşık Veysel ile Âşık Mahzuni Şerif arasında geçti.
Veysel, ömrü boyunca hiçbir devlet büyüğünün, hiçbir ziyaretçinin önünde ayağa kalkmamıştı. Ama hapisten yeni çıkmış, dişleri sökülmüş, evi yakılmış Mahzuni’yi hissedince kalktı.
Çünkü o, Pir Sultan Abdal’ın 20. yüzyıldaki halini görüyordu.
Mahzuni Şerif kimdi?
Kahramanmaraş’ın yoksul bir köyünden çıkan Alevi ozan
Askeri okuldan atılan asi
Nihat Erim’e “Erim erim eriyesin” diye beddua okuyup hapis yatan cesur adam
“Yiğit muhtaç olmuş kuru soğana” diye dönemin yoksulluğunu yüzlere vuran vicdan
DGM’de “Elhamdülillah Kızılbaş’ım, suç varsa dedemdedir” diye asırlık bir yasağı yıkan yiğit
O, gül-bülbül şiirleriyle yetinmedi. Bağlamasını bir silaha çevirdi. Zalime, ağaya, yobaza, sömürüye karşı halkın sesi oldu.
En çarpıcı anı:
1971 Muhtırası sonrası işkence görmüş, zindandan çıkmış halde Veysel’e gidiyor. Veysel kör gözleriyle onun ruhunu görüyor ve Pir Sultan’la özdeşleştiriyor.
Mahzuni ise ustasına hem saygı duyuyor hem de “Benim sadık yârim kara topraktır” şiirine sınıfsal eleştiriyle karşılık veriyordu. Bu, Anadolu’da usta-çırak ilişkisinin en güzel, en derin örneklerinden biriydi.
Mahzuni, Pir Sultan geleneğini 1970’lerin Türkiye’sine taşıdı. Bedelini ağır ödedi:
Hapis, işkence, evinin kundaklanması, dişlerinin sökülmesi… Ama sazı hiç susmadı.
Vasiyetinden bir dörtlük:
“Ben ölünce sevenlerim toplansın
Ağlamayıp benim sesim çalsınlar…
Hacıbektaş eşiğine dalsınlar”
(Ve gerçekten de on binler Hacıbektaş’ta son yolculuğuna uğurladı onu.)
Bu hikaye sadece bir ozanın hikayesi değil.
Bu, Anadolu’nun isyankar vicdanının hikayesi.
Direnişin, bedelin, hümanizmin ve cesaretin hikayesi.
Sizce bugün Mahzuni’nin sesine en çok hangi türküsüyle ihtiyaç var?
Kızılırmak Türkü Diyarı