Tədqiqatçıdan şok açıqlama: Kişi cinsiyyətini müəyyən edən Y xromosomu sürətlə zəifləyir
10-12-2025, 07:04

Evrimləşmə biologiyası üzrə tanınmış avstraliyalı alim Cenni Qrevs bildirib ki, kişi cinsiyyətinin formalaşmasında əsas rol oynayan Y xromosomu sürətlə zəifləyir və tədricən məhv olma təhlükəsi ilə üz-üzədir.
Patrul.az xəbər verir ki, alimin sözlərinə görə, insanın təkamül tarixi ərzində Y xromosomunda mövcud olan genlərin təxminən 97 faizi artıq itib.
Qrevs vurğulayıb ki, Y xromosomu digər bütün xromosomlarla müqayisədə ən kiçik və gen baxımından ən zəif olanıdır. O qeyd edir ki, xromosom indiki templə gen itirməyə davam edərsə, bir neçə milyon il sonra tamamilə yox ola bilər. Bu isə kişi cinsiyyətinin genetik müəyyən olunması mexanizminin dəyişməsi deməkdir.
Alimin sözlərinə görə, Y xromosomu təkamül prosesində “gen itkisinə” ən çox məruz qalan strukturlardan biridir. Digər xromosomlar sabit qalırsa, Y xromosomu zamanla daha da kiçilir və funksional genlərini itirir.
Bununla belə, Cenni Qrevs insan nəslinin təhlükə altında olmadığını bildirib. O, misal olaraq vurğulayıb ki, bəzi heyvan növlərində Y xromosomu artıq tamamilə yox olsa da, həmin növlər cinsiyyəti müəyyən etmək üçün yeni genetik mexanizmlər inkişaf etdiriblər. Alim hesab edir ki, uzunmüddətli təkamül prosesində insanlarda da oxşar uyğunlaşma mexanizmləri yarana bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu proses milyonlarla il davam edə biləcək təbii təkamül mərhələsidir və yaxın dövr üçün narahatlıq yaratmır. Bununla belə, Y xromosomunun davamlı zəifləməsi genetika sahəsində aparılan araşdırmaların əhəmiyyətini daha da artırır.

