Yeni bir çalışma, Roma imparatorlarının iktidarı kendi ellerinde ya da ailelerinde tutmak için ne kadar karmaşık planlar kurduğunu ortaya koyuyor. Bu, rastgele bir çekişme değil, kuşaklar öncesinden tasarlanan bir "hanedan stratejisiydi".
Peki nasıl?
İmparatorlar tek bir veliahta güvenmiyorlardı. Biri ölürse diğeri hazır olsun diye çoğu zaman aynı anda birden fazla halef yetiştiriyorlardı. Augustus'un iki evlatlığını birlikte hazırlaması ya da Marcus Aurelius ile Lucius Verus'un tahta birlikte çıkması bunun örnekleri.
Çocuk sayısını bilinçli sınırlıyorlardı. Amaç, çok sayıda erkek çocuğun ileride birbiriyle taht kavgasına girmesini önlemekti. Kimi imparatorlar, eşi öldükten sonra bu yüzden yeniden evlenmedi bile.
Kan bağı yetmediğinde evlat ediniyorlardı. Kendi oğlu olmayan imparatorlar, yetenekli ama "dışarıdan" birini resmen evlat edinip yasal halef yapıyordu. Nerva'nın Traianus'u, Hadrianus'un Antoninus Pius'u seçmesi gibi.
Yani mesele hiçbir zaman yalnızca "kim yönetecek" değildi. İktidarın aileden çıkmaması önemliydi.
Ancak bu düzeni en sonunda biri bozdu. Bu, bırakmayı değil, her şeyi kendinde toplamayı seçen biriydi: Commodus. Babasının özenle kurduğu tüm aile ağını dağıttı, olası halefleri birer birer tasfiye etti. Sonuç: MS 192'de öldürüldüğünde, geriye taht iddia edebilecek tek bir aile üyesi bile kalmamıştı. Hanedan da onunla birlikte çöktü.
Nesrin Ozan