İki prototip, böyük inqilab: Sovet İttifaqı təsadüfən ABŞ-yə F-117 “Nighthawk”ı yaratmağa necə kömək etdi?
12-01-2026, 08:14
...1970-ci illərdə Sovet radar və raket texnologiyaları getdikcə daha mürəkkəb və daha öldürücü hala gəlirdi. Sovet ərazisinin dərinliklərində yerləşən yüksək dəyərli hədəfləri məhv etmək üçün yol axtaran ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri görünməzlik texnologiyasına sərmayə yatırmağa başladı. DARPA radarın aşkarlamasından maksimal yayınan ekstremal formalara dair proqram başladaraq, nəticədə “Lockheed”in “Skunk Works” bölməsi gələcəkdə F-117-yə çevriləcək təyyarəni hazırlamaq üçün müqavilə qazandı. Proqramın əsas hərəkətverici amili riyazi bir kəşf idi, ironik şəkildə bu kəşf Sovet fiziki Pyotr Ufimtsevin elektromaqnit dalğalarının səthlərdən necə səpələndiyini izah edən işindən qaynaqlanırdı. Radar dalğalarının xüsusiyyətlərini öyrənərkən “Lockheed” mühəndisləri Ufimtsevin tənliklərini aşkar etdilər. Təəccüblü bir səhlənkarlıq nəticəsində bu tənliklər SSRİ tərəfindən məxfiləşdirilməmişdi, ehtimal ki, həmin vaxt onların strateji əhəmiyyəti aydın deyildi. Amerikalı mühəndislər Ufimtsevin işindən istifadə edərək radar dalğalarını qəbuledicilərdən kənara yayındıran bucaqlı formalı bir təyyarə dizayn etdilər. Şahin Qocayev TEREF