Son illər cinayətlərin dinamikasında artımla müşahidə edilən iqdisadi cinayətlərə aid olan dələduzluq cinayətlərinin qarşısının almasında profilaktikanın və maarifləndirmə işinin gücləndirilməsinə böyük ehtiyac var. Çünki bu vəziyyətdən zərərçəkənlərin sayı heç də az deyil.

Bəs dünyanın hansı ölkəsində dələduzluq halı daha çoxdur? Bu cinayət növündə lider ölkə hansıdır?

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, ABŞ bu baxımdan ön sıralardadır. Bəzi qlobal tədqiqatlarda ABŞ-də on minlərlə insanın müxtəlif fırıldaqçılıq və zərərli əməliyyatlara məruz qaldığı məruzə olunub. Məsələn, 2022-ci il üçün “ən çox onlayn dələduzluqla qarşılaşan ölkələr” siyahısında ABŞ birinci yerdədir və ən çox online fırıldaq hadisəsi bu ölkədə qeydə alınıb, sonra Böyük Britaniya və Kanada gəlir.

Başqa tədqiqatlar isə region baxımından müqayisə apararaq nümunə göstərir ki, fırıldaqçılıq yalnız bir ölkənin problem deyil, həm inkişaf etmiş, həm də inkişaf etməkdə olan ölkələrdə geniş yayılıb. Məsələn, bəzi araşdırmalarda Fransa, Birləşmiş Krallıq və İrlandiya də onlayn fırıldaqçılıq nisbətinə görə yüksək riskli ölkələr sırasındadır.

Burada vacib məqam odur ki, “dələduzluq” təkcə bir ölkənin daxilində törədilən cinayət deyil, həm də qlobal internet və maliyyə fırıldaqçılığı ilə bağlıdır, yəni bir çox hallarda qurbanlar ayrı-ayrı ölkələrdə olsa da, dələduzluq transmillətçi şəbəkələr tərəfindən təşkil olunur.

• ABŞ – ən çox onlayn dələduzluq hadisəsi ilə əlaqələndirilir və qlobal reytinqlərdə daima ən yüksək yerlərdə görünür.

• Böyük Britaniya və Kanada – onlayn fırıldaqçılıqda çox sayda qurbanla sıralanır.

• Fransa və İrlandiya – başqa tədqiqatlarda yüksək onlayn dələduzluq riskinə malik ölkələr kimi göstərilir.

Bu, o deməkdir ki, dünyanın “ən çox dələduzluq baş verən ölkəsi” konkret tək bir ölkə ilə məhdudlaşmır, amma ən çox təsirə məruz qalan ölkələr siyahısında ABŞ liderlik edir. Bu tendensiya həm böyük internet istifadəsi, həm geniş maliyyə sistemləri, həm də hədəf alınan böyük əhali ilə izah olunur.