Mövsümi xəstəliklər – soyuqdəymə, qrip, respirator infeksiyalar və bəzən qastroenterit kimi hallar – ilin müəyyən dövrlərində daha çox yayılır. Hər yaş qrupunda bu xəstəliklərin təsiri fərqli olsa da, onların qarşısını almaqda şəxsi gigiyena əsas rol oynayır. Kiçik uşaqların immun sistemi hələ tam inkişaf etmədiyindən onlar daha həssasdır, böyüklər isə tez-tez iş və sosial mühitdə viruslara məruz qalırlar. Ekspertlər vurğulayır ki, düzgün gigiyena vərdişləri həm uşaqlarda, həm də böyüklərdə xəstəliklərin yayılmasını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

Kiçiklərdə şəxsi gigiyenanı təşviq etmək

Uşaqlar üçün gigiyena yalnız təmiz olmaqdan ibarət deyil, həm də düzgün vərdişlərin formalaşdırılmasıdır. Mütəxəssislər qeyd edir ki, əllərin tez-tez yuyulması, xüsusilə yeməkdən əvvəl və tualetdən sonra, uşaqları bir çox infeksiyalardan qoruyur. Həmçinin uşaqlara burun və ağız yoluyla yayılan xəstəliklərin qarşısını almağın əhəmiyyəti izah edilməlidir. Məsələn, öskürək və asqırıq zamanı ağız və burunu örtmək, oyuncaqları tez-tez dezinfeksiya etmək və şəxsi əşyaları paylaşmamaq vacibdir.

Ekspert psixoloq və uşaq sağlamlığı mütəxəssisi Dr. Leyla Quliyeva 32gun.az-a bildirir ki, uşaqlara gigiyena vərdişlərini erkən yaşda öyrətmək onların gələcək sağlamlığı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. “Uşaqlar bu vərdişləri oyun vasitəsilə öyrənməyə daha açıqdırlar. Məsələn, əlləri yumağı bir oyun kimi təqdim etmək həm maraqlı, həm də effektlidir”, – deyə Dr. Quliyeva əlavə edir.

Böyüklərdə gigiyena və xəstəliklərin qarşısının alınması

Böyüklər üçün şəxsi gigiyena daha çox sosial və peşə həyatında xəstəliklərin yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə önəmlidir. Mütəxəssislər tövsiyə edir ki, əllərin yuyulması, dezinfeksiya edilməsi və üzə toxunmamaq kimi sadə vərdişlər xəstəliklərin ötürülmə riskini xeyli azaldır. Eyni zamanda, iş yerlərində və ictimai nəqliyyatda maska istifadəsi, fərdi əşyaların paylaşılmaması və fiziki məsafəyə diqqət həm özünüzü, həm də ətrafınızdakıları qoruyur.

Böyüklərin gigiyena qaydalarına əməl etməsi həm də ailədə uşaqların vərdişlərini möhkəmləndirir. Dr. Leyla Quliyeva qeyd edir ki, valideynlər öz davranışı ilə nümunə göstərdikdə, uşaqlar da gigiyena qaydalarına daha ciddi yanaşır. Həmçinin, mövsümi xəstəliklərin pik dövrlərində vitaminlə zəngin qidalanma, kifayət qədər yuxu və stressin idarə olunması da immuniteti gücləndirir.

Ümumi tövsiyələr

Mütəxəssislər aşağıdakı sadə, amma təsirli qaydaların hər yaş qrupunda xəstəliklərin qarşısını almaqda vacib olduğunu bildirirlər:

Əlləri sabun və su ilə ən az 20 saniyə yumaq.

Öskürək və asqırıq zamanı ağız və burunu salfet və ya dirsək içi ilə örtmək.

Oyuncaqlar, masa və digər tez-tez toxunulan səthləri dezinfeksiya etmək.

İctimai yerlərdə maska və şəxsi əşyaları paylaşmamaq.

Sağlam qidalanmaq, kifayət qədər yuxu və fiziki aktivliklə immuniteti gücləndirmək.

Ekspertlərin fikrincə, şəxsi gigiyena yalnız xəstəliklərin qarşısını almaqla kifayətlənmir, eyni zamanda ümumi sağlamlığı və həyat keyfiyyətini də artırır. Hər yaş qrupunda bu vərdişlərə ciddi riayət etmək, mövsümi xəstəliklərin yayılmasını minimuma endirir və cəmiyyətin sağlamlığını qoruyur.