QULAQ düşərgə sisteminin tarixində bir çox qaçış cəhdləri olub, lakin bəziləri incəlikləri və cəsarətləri ilə diqqət çəkir. Ən qeyri-adi hallardan biri 1934-cü ilin yayında Ağ dəniz-Baltik kanalının tikintisi zamanı baş verib. İdman ictimaiyyətində tanınmış üç məhbus düşərgədən qaçmağı bacarıb. Onlar Soloneviç qardaşları idi.
İvan Soloneviç, Boris Soloneviç və Yuri Soloneviç Qrodnoda anadan olublar. Gənclik illərində güclü güləşçilər və ağır atletlər kimi tanınıblar. Vətəndaş müharibəsi zamanı qardaşlar Ağ hərəkatı dəstəkləsələr də, ölkəni tərk edə bilməyiblər. Buna baxmayaraq, idman nüfuzları sayəsində Sovet İttifaqında təlimatçı və məşqçi kimi iş tapa biliblər.
Böyük qardaş İvan xüsusilə diqqət çəkib. O, "Özünümüdafiə və silahsız hücum" adlı təlim sistemi hazırlayıb. Lakin qardaşların yeni hökumətə inamları yox idi və 1930-cu illərin əvvəllərində, repressiyalar gücləndikdə, həbs olunaraq Ağ dəniz kanalının tikintisində işləməyə göndəriliblər. Əvvəlcədən Hazırlanmış Plan
Cəsarətli bir qaçış ideyası tikinti sahəsində yarandı. İvan Soloneviç düşərgə rəhbərliyinə genişmiqyaslı idman yarışı təklif etdi; ideya ideoloji cəhətdən əsaslı görünürdü. Bu, insanların düşərgələrdə necə yenidən təhsil aldığını və bədən tərbiyəsi ilə məşğul olduğunu dünyaya göstərmək məqsədi daşıyırdı. Hakimiyyət orqanları təşəbbüsü dəstəklədi; üstəlik, Soloneviçlərə idmançıları seçmək üçün düşərgə yerlərinə və şimal kəndlərinə səyahət etməyə icazə verildi. Bu səfərlər müşayiətçi olmadan baş tutdu və məhz o zaman qardaşlar qaçışlarını planlaşdırmağa başladılar.
Onlar ətraf ərazini araşdırdılar, meşələrdə mühafizəçilərin mövqelərini öyrəndilər, sərhədə gedən bir yol seçdilər və qida və zəruri əşyalar üçün ehtiyat yaratdılar. Qaçış tarixi 28 iyul 1934-cü il səhəri təyin edildi. Lakin bundan bir az əvvəl Boris Soloneviç gözlənilmədən başqa bir iş yerinə köçürüldü. Getməzdən əvvəl o, yenə də qaçacağını və xaricdəki qardaşları ilə görüşəcəyinə söz verdi.
İvan özü və Yuri üçün bir neçə günlük işgüzar səfərlər təşkil etdi. Bu, onlara vaxt qazanmağa və axtarışlarını təxirə salmağa imkan verdi. İlk bir neçə gün qaçanlar dəmir yolu boyunca səyahət etdilər. Bu marşrut qəsdən seçilmişdi, çünki axtarış itləri onları relslərdə izləyə bilmirdilər. Gecəni meşədə, budaqlardan və mamırdan qorunaraq keçirirdilər. Bəzən soyuq şimal çayları və göllərindən keçməli olurdular. Səyahət çətin oldu, lakin on altı gündən sonra İvan və Yuri sərhədə çatdılar və özlərini Finlandiyada tapdılar. Bir müddət sonra Boris də ora çatdı.
Qaçdıqdan sonra qardaşlar bir müddət Almaniyada yaşadılar, sonra İvan Soloneviç Argentinaya köçdü. Xaricə getdikdən sonra o, düşərgə sistemini və öz təcrübələrini ətraflı şəkildə təsvir etdiyi "Rusiya Konsentrasiya Düşərgəsində" kitabını yazdı.
Soloneviçlərin qaçış hekayəsi düşərgə dövrünün salnaməsində ən məşhur epizodlardan birinə çevrildi və qətiyyətin, fiziki hazırlığın və yaxşı düşünülmüş bir planın ən ümidsiz şəraitdə belə taleyi necə dəyişdirə biləcəyini nümayiş etdirdi.
Yuri Sivolap
TEREF