Araştırmalar, Amerika yerlilerinin kökenine dair uzun süredir kabul edilen “Japonya’daki Jōmon halkından türedikleri” teorisini çürütüyor.
2021’de eski dişler üzerinde yapılan bir araştırma, Yerli Amerikalıların kökenine dair uzun süredir kabul gören bir teoriyi sorguladı ve Amerika kıtasının ilk sakinlerinin sandığımız kişiler olmadığını öne sürdü.
Büyük ölçüde Yerli Amerikalı alanlarında bulunan arkeolojik kanıtlara dayanan bu teoriye göre, insanların kıtaya ilk olarak yaklaşık 15.000 yıl önce Japonya’dan geldiği düşünülüyordu. Yerli Amerikalıların kullandığı taş aletler ve diğer taş eserler, yaklaşık MÖ 14.000 ila 300 yılları arasında Japonya’da yaşamış çeşitli avcı-toplayıcı topluluk olan Jōmon halkının aletleriyle benzerlikler taşıyordu.
Buna dayanarak ve göç yolları incelenerek, Yerli Amerikalıların Pasifik Okyanusu’nun kuzey kıyısını takip ederek, son buzul çağı sırasında Sibirya ile Alaska’yı birbirine bağlayan Bering Kara Köprüsü üzerinden Kuzey Amerika’nın kuzeybatı kıyısına ulaştıkları öne sürülmüştü.
Teorinin bu kısmı hâlâ doğru olabilir. Ancak PaleoAmerica dergisinde yayımlanan araştırma, Yerli Amerikalıların büyük olasılıkla Japonya’daki Jōmon halkının torunları olmadığını ortaya koydu. Nevada-Reno Üniversitesi’nden Profesör Richard Scott liderliğindeki ekip, Amerika, Asya ve Pasifik’te bulunan eski dişleri analiz etti. Yerli Amerikalılara ait dişler ile Jōmon halkının dişleri arasında neredeyse hiç benzerlik bulunmadı ve yapılan genetik testler de aynı sonucu verdi.
“İnsan biyolojisinin arkeolojik teoriyle örtüşmediğini bulduk” diyor Prof. Scott. “Eski Yerli Amerikalıların Kuzeybatı Pasifik kıyısından geldiği fikrini reddetmiyoruz; yalnızca onların Japonya’daki Jōmon halkından türediği teorisini reddediyoruz.”
Jōmon halkının diş örneklerinin yalnızca yüzde 7’si Arktik dışı Yerli Amerikalılarla bağlantılıydı ve genetik veriler de bunu doğruluyor. Bu da Yerli Amerikalıların başka bir yerden geldiğini gösteriyor. “15.000 yıl önce Japonya’da yaşayan bu insanlar (Jōmon) Yerli Amerikalılar için olası bir kaynak değil” diyor Scott. “Ne iskelet biyolojisi ne de genetik Japonya ile Amerika arasında bir bağlantıya işaret ediyor. Yerli Amerikalı nüfusun en olası kökeni Sibirya”
Ekip bulgularından emin olsa da, çalışmanın sınırlılığı Jōmon halkına ait diş ve DNA örneklerinin 10.000 yıldan daha genç olmasıydı; yani ilk Yerli Amerikalıların kıtaya vardığı tarihten sonra. Ancak araştırmacılar bu örneklerin, Jōmon halkının ondan 5–6 bin yıl önceki nüfusunu temsil eden “geçerli vekiller” olduğuna inanıyor.
İlk Amerikalıların Japonya’dan gelmediğine dair kanıtlara bir yenisi de, şu anda New Mexico’daki White Sands Milli Parkı olan yerdeki eski bir göl yatağında bulunan bir ayak izi. Bu izler 23.000 ila 21.000 yıl öncesine tarihleniyor; yani insanların kıtaya geldiğini düşündüğümüz zamandan çok daha erken. İnsan ayak izlerini doğrulayan ekibin ortak yazarı Dr. Sally Reynolds, şunları söylüyor:
“Bu bulgular ışığında, ilk göçlerin Asya’dan Bering Kara Köprüsü üzerinden Alaska’ya geldiği anlaşılıyor. Daha önce buz tabakaları eridikten sonra, yaklaşık 16.000 yıl önce bir göç koridoru açıldığında güneye doğru hareket ettiklerini düşünüyorduk. Ancak White Sands’teki daha erken tarihler, insanların zaten Amerika’da olduğunu gösteriyor. Bu da göçlerin çok daha önce gerçekleştiğini ama yine aynı güzergâh üzerinden olduğunu ortaya koyuyor.”
Ayak izlerinin kesin olarak Yerli Amerikalılarla bağlantılı olup olmadığı henüz belli değil, ancak şimdilik eski teorinin – yani Yerli Amerikalıların Japonya’dan geldikleri fikrinin – çürütüldüğü görülüyor. Dr. Scott sözlerini şöyle bitiriyor: “Erken Jōmon nüfusu, Yerli Amerikalı halkların kökeni için Afrika dışındaki topluluklar arasında en az olası kaynaklardan biri.”
İlgili Makale: https://www.tandfonline.com/.../10.../20555563.2021.1940440
Scott, G. R., O’Rourke, D. H., Raff, J. A., Tackney, J. C., Hlusko, L. J., Elias, S. A., … & Hoffecker, J. F. (2021). Peopling the Americas: not “out of Japan”. PaleoAmerica, 7(4), 309-332.
Celal Yıldırım