Soyu tükenmiş kuzenlerimiz Neandertallerin balta yapımında kullandığı yapışkan madde, enfeksiyonların tedavisinde de yardımcı olmuş olabilir.
Huş katranı, tarihöncesi insanların elindeki en kullanışlı malzemelerden biriydi ve esas olarak taş bıçakları ahşap ya da ok uçlarını ahşap saplara yapıştırmak için tutkal olarak kullanılıyordu. Ancak artık bu yapışkan siyah maddenin başka amaçlara da hizmet ettiğine dair kanıtlarımız var ve yeni bir araştırma, Neandertallerin yaraları enfekte olmaktan korumak için huş katranıyla tedavi etmiş olabileceğini düşündürüyor.
Huş ağacının kabuğundan damıtılan huş katranı en az 180.000 yıl öncesine tarihlenen Neandertal alanlarında tespit edildi. Erken Homo sapiens tarafından da kullanılıyordu ve günümüzde bazı yerli topluluklar tarafından kullanılmaya devam ediyor.
Örneğin Doğu Kanada’nın Mi’kmaq halkı ve Lapland’ın Saami halkının, yaraların Staphylococcus aureus gibi gram-pozitif bakterilerle enfekte olmasını önlemek için huş katranı özütleri kullandığı biliniyor. Bunlar, yaralara en sık bulaşan bakteri türleri arasında yer alıyor ve gram-negatif akrabalarından farklı olarak antimikrobiyal ajanlara karşı koruma sağlayan ek bir dış zara sahip değiller.
Söğüt ağaçlarını Ağrı kesici olarak kullanıyor olabilirler
Bugün modern ilaç biliminde aspirin olarak bildiğimiz asetilsalisilik asit'in söğüt ağaçlarının yapraklarının kaynatılması sonucunda elde edildiği biliniyor. Kim bilir belki de biz modern insanlar huş ağacı ve söğüt ağacından yapılan tedavi yöntemlerini Neanderallerden öğrenmiş olabilir.
İlgili makalaler:
https://doi.org/10.1371/journal.pone.0343618
Laura S. Weyrich, Sebastian Duchene, Julien Soubrier, Luis Arriola, Bastien Llamas, James Breen. Neanderthal behaviour, diet, and disease inferred from ancient DNA in dental calculus. Nature. 2017.
Burak Özen