Çinin ilk imperatorunu qorumaq üçün yaradılan təxminən 8000 terrakota döyüşçüsü arasında yalnız biri demək olar ki, mükəmməl vəziyyətdə tapılıb - hətta ayaqqabılarının izi belə sanki addım atmaq üzrədirmiş kimi oyulub.
Hər bir əsgər 2200 il əvvəl əl ilə heykəltəraşlıq edilib.
Nüsxələr deyil. Möhürlənməyib.
Unikal üzlər, saç düzümləri, şəxsiyyətlər, ifadələr - bir vaxtlar ilk nəfəslə yoxa çıxan canlı rənglərlə boyanıb.
İmperatorun eramızdan əvvəl 210-209-cu illərdə ölümündən sonra yanğınlar yeraltı kompleksi bürüdü. Damlar uçdu. Ordu parçalar halında sağ qaldı - və yalnız onilliklər boyu davam edən əziyyətli bərpa sayəsində, sanki kimsə əsrlər əvvəl dağılmış nəhəng üçölçülü tapmacanı yenidən yığırdı.
Lakin əsas sirr möhürlənmiş qalır.
Qin Şi Huanqın dəfn otağı - nekropolun ürəyi - açılmamış qalır.
Qədim tarixçi Sima Qian ulduzlarla düzülmüş mirvari səmanın altından axan maye civə çaylarından bəhs edirdi.
Müasir tədqiqatlar, həqiqətən də, torpaqda qeyri-adi dərəcədə yüksək civə səviyyəsini qeyd edir - qədim əfsanələrin sakit bir pıçıltısı.
Və beləliklə, Terrakota Ordusu hələ də səssizdir - yeraltında yatan, toxunulmamış və öz saatını gözləyən bir imperiyanın əbədi keşikçiləri.
Ramazan Əliyev
TEREF