Əfsanəvi Palmira kraliçası Zenobia, eramızın 240-cı illərində Suriyanın varlı ticarət şəhəri olan Palmirada anadan olub və ərəb mənşəli bir ailədən olub. Eramızın 258-ci ilində o, Roma generalı Odenatla evləndi; bu evlilik Palmiranı Roma İmperiyasının şərq sərhədlərində strateji gücə çevirdi. Odenat farslara qarşı qələbələr qazanaraq "Şərqin kralı" titulunu qazandı və Zenobia bu yüksəlişdə sadiq bir həyat yoldaşı rolunu oynadı.
Odenat və onun varisi oğlu eramızın 267-ci ilində öldürüldükdə, Zenobia 10 yaşlı oğlu Vaballathusun regentinə çevrildi; o, qatilləri amansızcasına edam edərək hakimiyyətini möhkəmləndirdi. Romanın 3-cü əsr böhranından istifadə edən Zenobia, eramızın 270-ci ilində Misiri, Suriyanı, Fələstini və Anadolunun böyük hissəsini fəth edərək Palmira İmperiyasını qurdu. Bu qısa ömürlü dövlət Romadan müstəqil bir şərq gücünə çevrildi və Kleopatradan törədiyini iddia edən Zenobia imperator titulunu qəbul etdi. Çoxdilli və mədəni bir hökmdar olaraq, ədalət və tolerantlığı təşviq edərək intellektual saray mühiti yaratdı.
Lakin eramızın 272-ci ilində İmperator Aurelianın orduları Antioxiya və Emesada Palmiralıları məğlub etdi; Zenobia və oğlu Fərat çayını keçərkən əsir götürüldü və Palmira mühasirəyə alınaraq təslim oldu. Şəhər eramızın 273-cü ilində üsyan qaldırdı və Roma tərəfindən dağıdıldı. Zenobiyanın taleyi qeyri-müəyyəndir: bəziləri onun Romada Aurelianın zəfər yürüşündə zəncirlənərək nümayiş etdirildiyini və intihar etdiyini deyir; digərləri isə onun Romada bir senatorla evləndiyini və dinc bir həyat sürdüyünü bildirirlər. Zenobia tarixə Romaya meydan oxuyan yeganə qadın hökmdar kimi düşdü və Suriyada milli simvola çevrildi.
Köksal Bey
TEREF