Oljas Süleymenov: "Mən Azərbaycan tarixinin qaranlıq səhifələrini gördüm"
24-01-2026, 08:14

20 Yanvar 1990-cı ili xatırlayıram. Oljas Süleymenov: "Mən Azərbaycan tarixinin qaranlıq səhifələrini gördüm"
Məşhur qazax yazıçısı Oljas Süleymenovun həmin günlərdə Azərbaycana göstərdiyi dəstəyi qiymətləndirmək mümkün deyil.
Süleymenov 20 Yanvar faciəsindən dərhal sonra Bakıya gələn ilk görkəmli siyasətçi idi.
"Bir gün əvvəl soyuqladığım üçün 39°C (102°F) temperaturla gəldim. Həmin gecə zəng edib mənə Bakıda baş verənlər barədə məlumat verdilər. Xəstə olduğumu və gələ bilməyəcəyimi iddia etmək yöndəmsiz idi: qan axır və siz temperaturunuzdan danışırdınız. Ona görə də ilk mövcud maşını götürüb hava limanına qaçdım. SSRİ Ali Sovetinin deputatı kimi mandatımdan istifadə edərək, müntəzəm uçuşlar artıq ləğv edildiyi üçün hansısa yarımhərbi təyyarə ilə uçdum. "Bəli, onda təbii ki, iş başladı." Süleymenov daha sonra xatırlayır ki, "Mən burada bir həftə keçirdim, Azərbaycan tarixinin dramatik anlarının, qaranlıq səhifələrinin şahidi oldum".
Azərbaycanın xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin xatirələrini oxuyanda Oljas Öməroviçin Azərbaycan xalqına dəstəyinin dəyəri daha da dərinləşir:
"Rus dostlarım və həmkarlarıma çarəsiz teleqramlar göndərdim, onlara zəng etdim, telefonda qışqıraraq izah etməyə çalışdım ki, Bakıda hakimiyyət orqanları öz xalqına qarşı dəhşətli bir cinayət törədib, uşaqlar tankların altında öldürülüb, təcili yardım maşınları yaxın məsafədən atəşə tutulub... Heç kim cavab vermədi, nə Jenya Yevtuşenko, nə Çingiz Aytmatov, nə də Rimma Kazakova. Lakin Oljas Süleymenov - xəstə idi, viruslu qriplə - sözün əsl mənasında ertəsi gün gəldi. Və hamımız ona necə də minnətdar idik!" Qanlı hadisələrdən təxminən on il sonra Heydər Əliyev Oljas Süleymenovla görüşəcək və bu görüşdə ümummilli lider yazıçının mərmilərlə dolu Bakıya səfərini də xatırlayacaq:
"Sizi həm Azərbaycan xalqının dostu, həm də dostum hesab edirəm... Siz həm yazıçı, həm də siyasi xadim kimi Azərbaycanda böyük nüfuza maliksiniz. 1990-cı ilin yanvarında Sovet qoşunları tərəfindən Azərbaycanın işğalı zamanı fəaliyyətiniz Azərbaycanda yaxşı xatırlanır və Sovet qoşunlarının Bakıya daxil olmasından sonrakı ikinci gün buraya səfəriniz yüksək qiymətləndirilir. Siz buraya gəldiniz, çıxış etdiniz və bütün bunları pislədiniz. Bu, Azərbaycanda çox yaxşı xatırlanır."
Oljas Süleymenov Azərbaycan mədəniyyətinin beynəlxalq aləmdə təbliğindəki əhəmiyyətli töhfələrinə görə "Şöhrət" və "Dostluq" ordenləri ilə təltif edilib.
Kanal8
TEREF

