Uilyam Ceyms Sidis. Müxtəlif hesablamalara görə, uşaq vunderkinqin IQ-sı 250 ilə 300 arasında dəyişirdi. Bu, tarixdə qeydə alınan ən yüksək zəka səviyyəsi idi. Məsələn, məşhur alim Albert Eynşteynin IQ-sı 162, Stiven Hokinqin isə IQ-sı 160 idi.
Oğlanın valideynləri o vaxtlar Rusiya İmperiyasının bir hissəsi olan Berdiçev şəhərindən olan yəhudi mühacirlər Boris və Sara Sidis idi. Uşaq vunderkinqin atası Boris amerikalı filosof Uilyam Ceymslə dost idi. O, oğluna onun adını qoymuşdu. Rusiyada Sidis siyasi repressiyalara məruz qalmışdı. Hətta həbs olunmuş və iki il həbsxanada yatmışdı. İmmiqrasiya etdikdən sonra Boris Harvard Universitetindən psixologiya üzrə dərəcə almışdır. Gələcək dahinin anası Sara Boston Universitetinin Tibb Məktəbini bitirmişdir. Uilyam Ceyms Sidis 1 aprel 1898-ci ildə Nyu-York şəhərində anadan olub. Boris anormal psixologiya sahəsində tanınmış bir mütəxəssis idi və bu mövzuda çoxsaylı məqalələr və bir neçə kitab yazmışdı. Poliqlot olan Boris oğluna dillər öyrətməyə başladı.

On səkkiz aylıq olanda oğlan artıq oxumağı öyrənmişdi. Altı yaşında Uilyam Allaha inanmadığını və ateist olduğunu bildirdi. Səkkiz yaşında yunan, latın, rus, fransız, alman, ivrit, erməni, türk və əlbəttə ki, ingilis dillərində sərbəst danışa bilirdi. Gənc dahi hətta öz şəxsi dilini də icad etdi və onu "Vendergood" adlandırdı.

11 yaşında Harvarda daxil oldu və universitetin tarixində ən gənc tələbə oldu.

Professorlar onu fenomen hesab edirdilər. Mətbuat onu möcüzə hesab edirdi. Cəmiyyət onu dünyanı dəyişdirəcək gələcək dahi hesab edirdi. Oğlan universitetdə çətin anlar yaşayırdı. Daha yaşlı sinif yoldaşları onu daim təhqir edir, alçaldır və hətta döyürdülər. 17 yaşında Harvard Riyaziyyat Klubunda mühazirə oxuyurdu, lakin Sidisin tələbələri onu şiddətlə döyürdülər və iş yerini dəyişdirmək qərarı verildi. Hətta bu yaşda belə, oğlan ünsiyyətdən xoşlanmadığını, tənhalığa üstünlük verdiyini və yalnız bir şey arzuladığını deyirdi: tənhalıq.

Sidisin yetkin həyatı dünyanın gözlədiyindən çox fərqli keçdi. Sadə bir katib işləyirdi, tez-tez işlərini dəyişirdi, çox təvazökar, demək olar ki, yoxsulluq içində yaşayırdı, insanlardan və jurnalistlərdən qaçırdı və Harvarddan bəhs edildikdə, onlardan bir daha ona sual verməmələrini xahiş edirdi. Uilyam aşkarlıqdan nifrət edirdi və şöhrəti zorakılıq forması hesab edirdi, ona görə də karyeranı, pulu və tanınmanı qəti şəkildə rədd edirdi.

Buna baxmayaraq, Sidis 40-dan çox dildə danışırdı (bəzi mənbələrə görə, 50-yə qədər). Riyaziyyat, fizika, tarix, kosmologiya üzrə elmi məqalələr və təxəllüs altında kitablar yazırdı - heç kimin onun "həmin dahi" olduğunu bilməsini istəmirdi. Sidis evdə, səssizcə, masasında işləməyi üstün tuturdu. O, izdihamı sevmirdi və daha çox vaxtını tək keçirməyə çalışırdı. Onun heç vaxt dostları belə olmayıb. O, həmçinin valideynləri ilə bütün əlaqələrini kəsib.
Uilyam uşaqlıqdan bəri onu izlədiyinə və haqqında yazdığına görə müxtəlif media qurumlarını tez-tez məhkəməyə verirdi. Məqalələr əsasən qeyri-dəqiq idi. Jurnalistlər əsasən Sidisin dahiliyinin tənəzzülü haqqında yazmaqdan zövq alırdılar. Sidis sadəcə sülh və sakitlik, adi bir insanın sadə, "normal" həyatını yaşamaq istəyirdi. Daimi stress onun 1944-cü ildə ölümünə səbəb oldu. Ölümün səbəbi beyin qanaması idi. O, cəmi 46 yaşında idi.
Tək öldü. Nobel mükafatı olmadan. Dünya şöhrəti olmadan. Ondan gözlənilən parlaq miras olmadan. Bu hekayə bu gün niyə vacibdir? Çünki söhbət IQ-dan getmir. Söhbət gözləntilərin təzyiqindən, uğur kultundan və cəmiyyətin istedada pərəstiş etməsindən, lakin nadir hallarda insanlara qayğı göstərməsindən gedir.
Yüksək zəka xoşbəxtliyə zəmanət vermir.
Dahilik tənhalıqdan qorumur.
Və erkən uğur həmişə hədiyyə deyil; bəzən hətta ölüm hökmüdür.
Dünyanın ən yüksək IQ-sı yalnız bir şey istəyirdi - onu sakit buraxsnlar
Larisa Nikora
TEREF