18-ci əsrdə Almaniyanın kiçik bir kəndində Qauss adlı bir oğlan yaşayırdı. O, adi bir uşaq deyildi; sanki rəqəmlərlə görünməz bir dostluğu var idi. Riyaziyyat müəllimi hər dəfə sual verəndə cavab artıq Qaussun zehnində olurdu. Rəqəmlər o danışmağa belə macal tapmamışdan əvvəl öz-özünə düzülürdü və nəticə gözləri qarşısında aydın olurdu.
Bu, dostlarını həllin həyəcanından məhrum edirdi; lakin bu, müəllimini heyranlıq və narahatlıq qarışığı ilə doldururdu. Bir gün müəllim onu ​​yayındırmaq və bəlkə də bir az susdurmaq niyyətində olaraq çətin hesab etdiyi bir sual verdi:
“1-dən 100-ə qədər rəqəmlərin cəmini hesablayın.”
Onun məqsədi sadə idi: Qaussdan onları bir-bir toplamaq üçün bir saat vaxt ayırmasını istəmək. Lakin bir neçə dəqiqədən sonra Qauss başını qaldırıb sakitcə özünəinamla dedi:
“Nəticə 5050-dir.”
Müəllim qəzəblə qaşqabağını saldı. “Mənimlə lağ edirsən? Hesablaman haradadır?”
Qausun üzündə sakit bir təbəssüm peyda oldu. O, yumşaq bir səslə izah etməyə başladı:
“Rəqəmlər arasında bir qanunauyğunluq gördüm.
1 və 99-u əlavə etdim, 100 alındı.
2 və 98-i əlavə etdim, yenə 100.
3 və 97, yenə 100...
Bu şəkildə, cəmi 100-ə çatan 50 cüt əmələ gəlir.
50 × 100 = 5000.
Qalan 50-ni topladıqda nəticə 5050 olur.”
Həmin anda müəllim kimin üzünə şillə vurduğunu bilmirdi.
Qarşısındakı uşaq adı sonradan riyaziyyat tarixinə qızıl hərflərlə yazılacaq Karl Fridrix Qausdan başqası deyildi.
Bu sadə, lakin parlaq fikirdən ardıcıl ədədlərin cəminin düsturu yarandı:
n × (n + 1) ÷ 2
Bəzən şillə yalnız ani qəzəbin nəticəsidir.
Amma bir dahinin zehnində parlayan bir fikir elmin simasını əbədi olaraq dəyişdirəcək bir qığılcım ola bilər.
HəyatVəDərrakə
TEREF