Şəkildə XV əsrin sonlarında, 1495-ci ildə Milanda yaşayan Leonardo da Vincinin öz əli ilə qələmə aldığı bir günlük planı görürsünüz. Sağ tərəfdə onun orijinal qeyd dəftərinin bir səhifəsi, solda isə həmin qeydlərin müasir oxunuşu təqdim olunub.
Bu, adi bir "görüləcək işlər" siyahısı deyil. Burada dünyanı tanımağa can atan, hər gününü yeni bir sualla başlayan bir dahinin düşüncə xəritəsi gizlənir.
O gün Leonardo özünə bunları tapşırmışdı:
• Milanın və ətrafının ölçülərini hesabla.
• Cordusio küçəsindəki dəftərxanadan Milan və onun kilsələri haqqında kitab tap.
• Hersoqun köhnə sarayı – Corte Vecchia və Castello kompleksinin ölçülərini öyrən.
• Riyaziyyat ustadı Luca Paciolidən üçbucağın sahəsinin hesablanmasını öyrən.
• Professor Messer Fazio ilə
proporsiya haqqında söhbət et.
• Brera monastırında "De Ponderibus" əsərini araşdır.
• Bombardman ustası Gianninodan qalaların müdafiə üsullarını soruş.
• Florensiyalı tacir Benedetto Portinaridən Flandriyada insanların buz üzərində necə hərəkət etdiyini öyrən
• Milanın mənzərəsini çək.
• Ustad Antoniodan topların qala
bürclərində necə yerləşdirildiyini soruş.
• Ustad Gianettonun arbaletini diqqətlə incələ.
• Bir hidravlika ustası tap və ondan Lombardiya üsulu ilə kanalın, su qapısının və dəyirmanın necə təmir edildiyini öyrən.
• Ustad Giovanni Francesedən Günəşin ölçüsü barədə soruş. Axı bunu izah edəcəyinə söz vermişdi.
• Paviya kitabxanasında saxlanılan Vitelonun optikaya dair əsərini əldə etməyə çalış.
Bu siyahını oxuyanda adam heyrətlənir. Bir günün içində rəssamlıq, memarlıq, riyaziyyat, astronomiya, mühəndislik, hərb elmi, hidravlika və fəlsəfə... Sanki Leonardo vaxtını planlaşdırmırdı, ömrünü öyrənməyə həsr edirdi.
Bəlkə də dahilik təkcə istedad deyil. Dahilik hər gün dünyaya yeni bir sualla oyanmaq, cavab tapdıqca daha çox sual vermək cəsarətidir.
Gunel Musa
TEREF