Maskın süni intellekt üçün yeni planı: Bir milyon peyklə nəhəng məlumat şəbəkəsi
4-02-2026, 15:44

Süni intellektin bitib-tükənməyən hesablama gücü tələbi Yer üzündəki məlumat mərkəzlərini tutum həddinə çatdırıb. İlon Mask bu tıxanıqlığı aradan qaldırmaq üçün istiqaməti orbitə yönəldib.
Valyuta.az xəbər verir ki, “SpaceX”in bir milyon peyk üçün etdiyi rəsmi müraciət kosmosu nəhəng bir məlumat mərkəzinə çevirməyi hədəfləyir.
Süni intellekt çılğınlığı dünyanı bürüdüyü bir vaxtda texnologiya sahibkarı İlon Mask diqqəti yenidən səmalara yönəldib. “SpaceX” Yer üzündəki məlumat mərkəzlərinin tutumlarının sürətlə dolduğunu bildirərək, Yer orbitində qurulacaq süni intellekt mərkəzləri üçün tam bir milyon yeni peykin buraxılması məqsədilə rəsmi müraciət edib.
ABŞ Federal Rabitə Komissiyasına təqdim olunan sənəd təkcə rabitə şəbəkəsi qurmağı deyil, kosmosu nəhəng bir “orbital məlumat mərkəzi”nə çevirməyi nəzərdə tutur. Süni intellektin davamlı artan hesablama gücü və infrastruktur ehtiyacını qarşılamaq istəyən şirkət bu addımla rəqəmsal dünyanı buludların da o tayına daşımağı planlaşdırır.
Hazırkı planlara görə, “SpaceX”in mövcud peyk sayı qarşıdakı bir neçə il ərzində 15 minə çatacaq. Lakin bir milyonluq yeni hədəf indiki rəqəmlərlə müqayisədə inanılmaz artımı ifadə edir. Bu uçan məlumat mərkəzləri tamamilə günəş enerjisi ilə işləyəcək şəkildə dizayn olunub. Şirkət bildirir ki, bu sistem yerüstü analoqlarla müqayisədə xeyli aşağı istismar və texniki xidmət xərclərinə malik olacaq. Yer üzündəki məlumat mərkəzlərinin tələb etdiyi böyük elektrik və soyutma xərcləri nəzərə alındıqda, kosmosdakı bu quruluşun həm enerji səmərəliliyi, həm də ekoloji təsir baxımından daha davamlı bir alternativə çevriləcəyi gözlənilir.
“SpaceX”in Federal Rabitə Komissiyasına təqdim etdiyi hesabatda bu peyklərin Yer üzündəki ekoloji izi ciddi şəkildə azaldacağı və xərclər baxımından transformativ rol oynayacağı vurğulanır. Bununla belə, bir milyon peykin hamısının orbitə yerləşdirilib-yerləşdirilməyəcəyi hələlik dəqiq deyil. Onsuz da kifayət qədər sıx olan orbitdə bu qədər cihazın təhlükəsiz şəkildə necə hərəkət edəcəyi elm dünyası üçün böyük sual olaraq qalır. Təhlükəsizlik və dayanıqlılıq sahəsində aşılmalı çoxsaylı texniki maneələr mövcuddur.
Məlumat mərkəzlərini kosmosa daşımaq ideyası tamamilə yeni deyil. “Google” və “Amazon” kimi texnologiya nəhəngləri də oxşar infrastrukturlar üzərində düşünmüşdü, lakin heç biri “SpaceX” qədər iddialı rəqəmlə çıxış etməmişdi. Maskın digər şirkəti olan “xAI” də süni intellekt mərkəzlərini atmosferdən kənara çıxarmaq niyyətini tez-tez dilə gətirir. Yer üzünün sərhədlərinin daralmağa başladığı bu yeni dövrdə, hansı şirkətin bu nəhəng infrastrukturu reallığa çevirəcəyi maraq doğurur. Əgər “SpaceX” bu icazəni alarsa, kosmos təkcə kəşf məkanı deyil, internetin və süni intellektin əsas dayağına çevrilə bilər.

