Türkan Xatun
20-02-2026, 10:04

Orta əsr qadınlarının yalnız ərlərinin hərbi yürüşlərdən qayıtmasını gözlədiyini düşünürsünüzsə, Türkan Xatunla tanış olun.
O, sadəcə Xorazmşah II Məhəmmədin anası deyil, imperiyanın əsl həmhökmdarı idi və onun hakimiyyəti bəzən oğlunun iradəsini kölgədə qoyurdu.
Niyə ona "Dünya Qadınlarının Xanımı" deyilirdi?
Onun Gürgəncdə öz sarayı və "Sülh və İnam" şüarı olan öz möhürü var idi.
Türkan Xorazm ordusunun onurğasını təşkil edən nüfuzlu Qıpçaq (Kanlı) qəbiləsindən idi. Bu, ona oğlu üzərində güclü təsir gücü vermişdi.
Onun qəddarlığı və hakimiyyət ehtirası əfsanəvi idi. O, dövlət işlərinə müdaxilə edir, qohumlarını əsas vəzifələrə təyin edir və ögüy nəvəsi, əfsanəvi Cəlaləddinlə açıq şəkildə toqquşurdu. Tarixçilər tez-tez onu monqol işğalı qarşısında Xorazmı zəiflətməkdə günahlandırırlar. Onunla Məhəmməd arasındakı fikir ayrılığı ölkənin elitasını parçaladı və onların Çingiz xana qarşı vahid qüvvə toplamasına mane oldu.
1220-ci ildə İlal qalasının uzun mühasirəsindən sonra monqollar tərəfindən əsir götürüldü. Hətta rüsvayçılıq içində belə, Türkan Xatun qüruruna sadiq qaldı: nəvəsi Cəlaləddin yanına qaçmaq şansı təklif edildikdə, o, Çingiz xanın əsirliyinin başqa bir qadının oğlunun mərhəmətindən daha üstün olduğunu bildirdi.
O, 1233-cü ildə uzaq Qaraqorumda yoxsulluq içində öldü və bu, şəxsi ambisiyaların öz dövrünün ən böyük imperiyasını necə məhv edə biləcəyinin simvoluna çevrildi.
Dauren Musa
TEREF

